Następny wykład:

Quiz nr 1 - konto

rozpocznie się za 10 sekund.

Konta bilansowe są jednym z rodzajów kont dwustronnych. Posiadają stronę "winien" oraz stronę "ma" i ich zasada działania odzwierciedla fakt, że reprezentują każdą pozycję bilansu. 

Każde konto bilansowe posiada saldo początkowe, obrót oraz saldo końcowe. Przy zapisach na kontach bilansowych nie wolno naruszać zasady równowagi bilansowej, która mówi o tym, że zapisowi po stronie debetowej musi towarzyszyć korespondujący zapis po stronie kredytowej na koncie korespondującym.

Jako pierwsze omówimy sobie konto aktywne i jego zasadę działania. Tak jak w standardowej wersji szubieniczki mamy stronę debetową oraz stronę kredytową. W przypadku kont aktywnych saldo początkowe występuje po stronie debetowej. Również zwiększenia stanu aktywów znajdują się po stronie debetowej, natomiast zmniejszenia po stronie kredytowej.

Pod koniec okresu sprawozdawczego następuje podsumowanie obrotów strony debetowej oraz strony kredytowej i obliczenie w związku z tym salda końcowego, które jest różnicą obrotu debetowego i kredytowego. Podlicza się również sumę kontrolną po stronie debetowej i kredytowej tak aby mieć pewność, że ze sobą się zgadzają.

Przykładem konta aktywnego jest konto środków trwałych i załóżmy tutaj, że posiadamy środki trwałe o wartości 10 tysięcy złotych. W ciągu bieżącego miesiąca zakupiliśmy dodatkowe środki np. samochód za kwotę 15 tysięcy złotych, ale równocześnie, ponieważ zakupiliśmy samochód sprzedaliśmy skuter, który był warty 2 tysiące złotych. Pod koniec miesiąca podsumowujemy nasze saldo debetowe, które w tym wypadku wynosi 25 tysięcy złotych i saldo kredytowe, które wynosi 2 tysiące złotych. Stąd nasze saldo końcowe środków trwałych na koniec miesiąca wynosi 23 tysiące złotych. Podsumowując stronę debetową oraz stronę kredytową mamy 25 tysięcy złotych. Saldo końcowe 23 tysiące złotych dla zamknięcia obecnego miesiąca stanie się saldem początkowym miesiąca następnego i mówi nam o tym jaki mamy stan środków trwałych na koniec danego miesiąca.

Skoro mamy konto aktywne to posiadamy też konta pasywne zachowując równowagę bilansową i odzwierciedlając fakt, że mówimy o kontach bilansowych. W przypadku konta pasywnego mamy jakby lustrzane odbicie konta aktywnego: saldo początkowe występuje po stronie kredytowej, zwiększenia na koncie pasywnym dokonywane są po stronie kredytowej, zmniejszenia z kolei po debetowej. Zasada działania przy zamykaniu konta jest identyczna jak w przypadku konta pasywnego: podsumowujemy obrót kredytowy, podsumowujemy obrót debetowy; z różnicy powstaje nam saldo końcowe, które jest kredytowe; obliczamy sumy kontrolne tak aby sprawdzić, że nie nastąpiła żadna pomyłka w kalkulacji.

Przykładem konta pasywnego jest konto zobowiązań wobec dostawców. Załóżmy, że na początku okresu sprawozdawczego jednemu z naszych dostawców byliśmy winni za np. towary zakupione 30 tysięcy złotych. W ciągu obecnego miesiąca dodatkowo zakupiliśmy u tego dostawcy towary za 25 tysięcy złotych i pod koniec miesiąca spłaciliśmy temu dostawcy 20 tysięcy. W związku z tym mieliśmy zwiększenie w kwocie 25 tysięcy złotych i zmniejszenie w kwocie 20 tysięcy złotych. Podsumowując stronę kredytową mamy 55 tysięcy jako nasz obrót kredytowy, 20 tysięcy po stronie debetowej stąd saldo końcowe wynosi 35 tysięcy złotych i stanowi kwotę zobowiązań wobec dostawców na koniec danego okresu sprawozdawczego. Oczywiście znów podsumowujemy stronę kredytową tzw. sumę kontrolną i stronę debetową, żeby mieć pewność, że nie nastąpiła pomyłka w obliczeniach.

Tak jak już wcześniej wspomniałam przy podziale konta mamy do czynienia również oprócz kont aktywnych i pasywnych z kontami aktywno-pasywnymi, czyli takimi kontami na których mogą zaistnieć salda początkowe i po stronie kredytowej i po stronie debetowej; mamy też salda końcowe po stronie kredytowej i debetowej oraz obroty po obu stronach. Z reguły do kont aktywno-pasywnych istnieją konta bardziej szczegółowe analityczne, które są powiązane z kontem syntetycznym ze względu na to by można było utrzymać szczegółowość i pewną historię konta, ale o kontach syntetycznych, analitycznych powiemy sobie troszkę później.

Podsumowując działanie kont bilansowych musimy pamiętać o równowadze bilansowej:

  • dla wszystkich kont bilansowych suma sald początkowych po stronie debetowej musi się równać sumie sald początkowych po stronie kredytowej;
  • obroty debetowe muszą się równać obrotom kredytowym;
  • salda końcowe debetowe muszą się równać saldom końcowym kredytowym. 

​Należy również pamiętać zasadę o której wspomniałam już przy koncie aktywnym, że stan końcowy konta danego okresu stanowi stan początkowy konta następnego okresu sprawozdawczego.

Pytania:

  • skąd wiemy kiedy konto jest aktywne, kiedy pasywne kiedy kosztowe? bo nadal nie wiem.
    864f3f1fe344574050717ee07bac3367
    Ewelina Grzegorczyk
  • Konto aktywne jak sama nazwa wskazuje, dotyczy pozycji aktywów bilansu, konto pasywne - pasywów. Skąd wiemy z którym kontem mamy do czynienia? Z reguły rozpoznajemy po tym czego dotyczy dane konto - jakiej pozycji bilansu, a jeśli nie dotyczy pozycji bilansu to oznacza, że jest kontem wynikowym :) Zapraszam do kolejnych wykładów w temacie ewidencja księgowa jak również do tematu związanego z bilansem - tam omawiam pozycje bilansowe - po tym wykładzie podział na konta bilansowe oraz wynikowe powinien być bardziej zrozumiały.
    Fa8cfc8c9b72ca42c8952ba20f513374
    Magdalena Hosiawa (Wykładowca)
  • Witam Dziękuję za ciekawie prowadzone wykłady- przerpbiłam już temat bilansu i wszystko dokładnie zrozumiałam. Zastanawia mnie jedna kwestia dotycząca kont- nie rozumiem zupełnie dlaczego np. środek trwały samochód księgujemy na koncie aktywnym po stronie winien? skoro mam samochód to przecież nie mam żadnego zobowiązana, proszę o jakieś logiczne wytłumaczenie dlaczego tak jest- owszem można nauczyć się na pamięć ale chciałabym zrozumieć. Dziękuję.
    96c206ee74c83da75ce1c4fecb466507
    Justyna łapińska
  • Witam, dziękuję za ciekawe pytanie :) Poszperałam trochę w historii rachunkowości i tak naprawdę strona Wn i i strona Ma powstały w związku z zapisem transakcji dokonywanych przez banki oraz przez kupców. Jeżeli bank pożyczył pieniądze, to należność zapisywał po stronie Wn (bo ktoś był mu winien gotówkę), spłatę po stronie Ma (zmniejszenie należności). To samo dotyczyło kupca: jeżeli sprzedał coś na kredyt kupiecki to zapisywał sobie należność po stronie Wn, a spłatę również po stronie Ma . Bazując na tych początkach rachunkowości ustalono metodologię zapisu zmian w aktywach (bo należność to przecież część aktywów jednostki). Czyli zwiększenie aktywów takich jak np.właśnie należność, wpływ gotówki do kasy, zakup samochodu zapisujemy po stronie Wn (co jest całkiem logiczne w przypadku należności a mniej oczywiste w przypadku samochodu) , a zmniejszenie tj. sprzedaż samochodu, wypływ gotówki z kasy, spłatę należności po stronie Ma. Podążając tą logiką skoro pasywa bilansują aktywa to ich zapis musi być dokładnie odwrotny - zwiększenie po stronie Ma, zmniejszenie po stronie Wn. Mam nadzieję, że to wyjaśnienie pomoże lepiej zapamiętać zapis księgowy zmian w aktywach i pasywach.
    Fa8cfc8c9b72ca42c8952ba20f513374
    Magdalena Hosiawa (Wykładowca)
Zadaj pytanie lub skomentuj powyższy wykład
dot