Następny wykład:

WNiP oraz ŚT - rozwiązanie przykładu

rozpocznie się za 10 sekund.

Przejdziemy teraz do omówienia dwóch pierwszych pozycji aktywów trwałych. Są to wartości niematerialne i prawne oraz rzeczowe aktywa trwałe. Wartości niematerialne jak sama nazwa wskazuje są to bądź prawa, bądź wartości o charakterze niematerialnym, czyli nie mające postaci rzeczowej i tym właśnie wartości niematerialne i prawne różnią się od środków trwałych. Zgodnie z ustawą o rachunkowości są to nabyte przez jednostkę prawa majątkowe nadające się do gospodarczego wykorzystania o przewidywanym okresie użyteczności ekonomicznej dłuższym niż rok przeznaczone do użytkowania na potrzeby jednostki.

Widzimy tutaj, że wartości niematerialne i prawne to tak jak powiedziałam prawa majątkowe; okres użyteczności dłuższy niż jeden rok, czyli tak jak wszystkie aktywa trwałe. Podlegają one amortyzacji, ale o amortyzacji powiemy sobie w następnych wykładach i wycenia się je według cen nabycia, bądź kosztów wytworzenia. Do wartości niematerialnych i prawnych zaliczamy tak jak wspomnieliśmy prawa majątkowe; mogą to być autorskie prawa majątkowe, np. prawo do napisanej przez nas książki, prawo pokrewne, licencje, np. licencja na obrót paliwami, koncesje na alkohol, na sprzedaż alkoholu; prawa do wynalazków, patentów, znaków towarowych, tzw. know how, czyli z angielskiego: wiedzieć jak. Są to specyficzne umowy, które mają na celu przekazania bardzo specjalistycznej wiedzy technicznej z reguły, które mają charakter poufny, mogą dotyczyć np. nieopatentowanych wynalazków, niezarejestrowanych wzorów użytkowych. Oprócz tego w wartościach niematerialnych i prawnych ujmujemy również koszty prac rozwojowych; są to koszty badań lub w inny sposób pozyskanej wiedzy, której wynik może zostać wykorzystany do produkcji nowych lub ulepszonych produktów i technologii, np. badania dotyczące nowego leku. Wszystkie koszty tych badań i uzyskiwanej wiedzy możemy zaliczyć do kosztów prac rozwojowych, pod warunkiem, że zostaną one w przyszłości pokryte przychodami ze sprzedaży tych produktów lub zastosowania technologii, która była przedmiotem tych badań. 

Ostatnia pozycja wartości niematerialnych i prawnych to nabyta wartość firmy. Ta pozycja pojawia się w przypadku kiedy jedna jednostka gospodarcza zakupiła drugą jednostkę gospodarczą i jest różnica  pomiędzy ceną nabycia tej wartości, a wartością godziwą przejętych aktywów netto. Na ten moment być może brzmi to zbyt skomplikowanie; warto sobie tylko zapamiętać, że może to być nabyta wartość firmy. O wartości godziwej porozmawiamy sobie w następnych wykładach. Oprócz wartości niematerialnych i prawnych w aktywach trwałych mamy rzeczowy majątek trwały. On dla odmiany ma charakter rzeczowy, czyli namacalny; zaliczamy do niego środki trwałe. Definicja ustawy o rachunkowości mówi, że są to rzeczowe aktywa trwałe i zrównane z nimi o przewidywanym okresie ekonomicznej użyteczności dłuższym niż rok; nic nowego, wiemy, że wszystkie aktywa trwałe mają okres użyteczności powyżej jednego roku, które są kompletne, zdatne do użytku i przeznaczone na potrzeby jednostki, czyli są gotowe do używania. Nie zalicza się do środków trwałych aktywów w formie inwestycji. O inwestycjach powiemy sobie za chwilkę; chodzi tutaj o różnice jeśli środek trwały jest przeznaczony do zbycia np. jest inwestycją. Jeżeli jest przeznaczony do użytku, wtedy jest środkiem trwałym.

Oprócz środków trwałych mamy środki trwałe w budowie, czyli tutaj jest rozróżnienie o tą kompletność i zdatność do użytku. Do środków trwałych w budowie zaliczamy aktywa trwałe w okresie ich budowy, montażu lub ulepszenia, czyli jeżeli kupiliśmy zepsuty samochód, który planujemy dopiero naprawić i wymaga on szereg różnych napraw to wtedy będzie on środkiem trwałym w budowie. Gdyby był od razu zdatny do użytku i moglibyśmy rozwozić tym samochodem nasz towar AGD wtedy byłby po prostu środkiem trwałym. Do środków trwałych w szczególności zaliczamy, czyli wiemy, że są to środki trwałe i środki trwałe w budowie, ale same środki trwałe, czyli te, które możemy wykorzystać, które są kompletne i gotowe do użycia zaliczamy: nieruchomości, grunty. Tu warto wspomnieć o prawie wieczystego użytkowania gruntu i o spółdzielczym prawie do lokalu mieszkalnego i do lokalu użytkowego. Zgodnie z przepisami podatkowymi te prawa zaliczane są do wartości niematerialnych i prawnych, ale ustawa o rachunkowości zalicza je do środków trwałych i o tym trzeba pamiętać.

Oprócz tego do środków trwałych zaliczamy samochody, maszyny, urządzenia, środki transporty, ulepszenia w obcych środkach trwałych, a także co zaskakujące inwentarz żywy. Środki trwałe mogą być nabyte bądź wytworzone, czyli możemy wytworzyć sobie środek trwały. Będzie on początkowo środkiem trwałym w budowie, a potem środkiem trwałym. Aby lepiej zapamiętać pewne różnice i klasyfikacje środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych proponuję przejść do przykładu.

Tutaj pytanie dotyczy do jakich składników bilansu zaliczymy poniższe składniki majątku: spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, licencja na użytkowanie programu komputerowego, samochód dostawczy w firmie przewozowej, patent, koncesje na sprzedaż alkoholu, budynek w którym znajduje się siedziba firmy, czyli przeznaczony do użytkowania i prawo autorskie do opublikowanych książek. 

Zapraszam do rozwiązania.

Pytania:

  • Jeżeli jednostka nabyła program antywirusowy z licencją na 6 miesięcy (<12 miesięcy), to czy w bilansie będzie to odzwierciedlone w pozycji Wartości niematerialne i prawne? Chodzi mi o ten okres użytkowania krótszy niż 12 miesięcy.
    220c90a7b751453b52d78c62e89da146
    Karolina Marek
  • Witam, Taka licencja nie pojawi się w bilansie ponieważ jej okres użytkowania jest krótszy niż 12 miesięcy Koszt licencji powinien zostać ujęty w RZiS.
    Fa8cfc8c9b72ca42c8952ba20f513374
    Magdalena Hosiawa (Wykładowca)
  • Witam spotkałam się z określeniem w indywidualnej interpretacji organu podatkowego z 2018, że spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu jest wartością niematerialną i prawną (chodziło o zastosowanie stawki amortyzacji 2,5%.) Mam rozumieć że jeżeli chodzi o bilans to traktujemy je jako środek trwały?
    Ab8ab131c2d79b5350c85a9089824024
    Ewelina Drabik
  • Zgadza się, podejście UoR a podatkowe są różne. Dla celów UoR to środek trwały, podatkowo jest to WNiP.
    Fa8cfc8c9b72ca42c8952ba20f513374
    Magdalena Hosiawa (Wykładowca)
  • Do czego zatem w bilansie zaliczymy to oprogramowanie księgowe z licencją na rok?
    A778cece982a597330247f7e8f25c133
    Aldi Molińska
  • W koszty :) Aby zaliczyć je w bilansie musiałoby być do użytku na okres dłuższy niż 12 miesięcy.
    Fa8cfc8c9b72ca42c8952ba20f513374
    Magdalena Hosiawa (Wykładowca)
  • W koszty tzn. pod która pozycje dokladnie?
    7f894cdef53001d327a23e5f8ca06f57
    Mariola Matejczyk
  • Inwentarz żywy - czy w działalności PR, marketingowej, reklamowej do tzw. inwentarza żywego można zaliczyć zakup psa? Ocieplenie wizerunku, kontakty na innej stopie z partnerami biznesowymi.
    1c5fd3a14997221dee1de2c0a41eae03
    Katarzyna Sikora
  • Jeśli nieruchomość jest naszą własnością "od zawsze", a następnie zaczynamy ją wykorzystywać w działalności gospodarczej (miejsce pracy, produkcji czy też wykorzystanie pomieszczeń pod wynajem), czy oznacza to, że aby przygotować bilans otwarcia, należy dokonać jej wyceny, żeby móc wpisać jej obiektywną wartość? Czy też w pozycji środki trwałe umieszczamy jedynie te elementy, które zostały nabyte/ wydzierżawione bezpośrednio dla celów działalności i w związku z tym ich wartość jest nam znana? Analogicznie można by rozważyć, np. sytuację samochodu będącego naszą własnością, z którego następnie zaczynamy korzystać w ramach prowadzonej działalności. Ponadto, w jaki sposób określa się utratę (albo wzrost, np. ze względu na korzystne umiejscowienie nieruchomości) wartości środka trwałego z upływem lat?
    8d46ca152c0b8b63e579f289b3c736cc
    Agnieszka Broniszewska
  • Tutaj należałoby się zastanawić w jaki sposób to użytkowanie mam miejsce i czy mówimy o pełnej księgowości czy o JDG? Czy Państwo pobierają opłaty za wynajem? Czy środek trwały został ujwaniony? Tutaj trzeba by doprecyzować tą sytuację.
    Fa8cfc8c9b72ca42c8952ba20f513374
    Magdalena Hosiawa (Wykładowca)
  • Dopiero dzięki Pani odpowiedzi zdałam sobie sprawę, o jak bardzo specyficznej sytuacji piszę. Chodziło mi o prowadzenie pełnej księgowości, natomiast szczegółowa sytuacja, którą miałam na myśli jest o tyle specyficzna, że chodzi o osobę prawną, która do tej pory nie prowadziła działalności gospodarczej i w świetle odrębnych, szczegółowych przepisów była zwolniona z prowadzenia pełnej księgowości. Jednym z typów rozpoczynanej działalności będzie płatny wynajem części pomieszczeń na cele usługowe. Próbowałam przełożyć sobie zdobytą wiedzę na praktykę i wyobrazić sobie, jak wyglądałby bilans otwarcia, stąd powstało pytanie:-).
    8d46ca152c0b8b63e579f289b3c736cc
    Agnieszka Broniszewska
  • Pani Agnieszko, Proszę się nie gniewać ale pisze Pani o specyficznej sytuacji w Pani firmie czy firmie klienta. To wymaga głębszej analizy i jest związane z poradą księgową, której nie udzielam w ramach kursu. Konsultacja księgowa wymaga czasu i udzielenia bardzo wielu informacji.
    Fa8cfc8c9b72ca42c8952ba20f513374
    Magdalena Hosiawa (Wykładowca)
  • Witam, mam pytanie czy Pani się może orientuję czy ulepszenia w obcych środkach trwałych to będzie to samo co tooling (pracuję w korporacji i spotkałam się z takim pojęciem).
    Ca7f1f2a3f2bcfe60d521f3d8ec95300
    Natalia Gałkowska
  • Tooling to umowa wymiany gdzie w zamian za możliwość korzystania z obcego środka trwałego zobowiązujemy się do świadczenia konkretnych usług. Nie do końca niestety mogę sobie tutaj wyobrazić kontekst ulepszenia ŚT.
    Fa8cfc8c9b72ca42c8952ba20f513374
    Magdalena Hosiawa (Wykładowca)
Aby zadać pytanie lub skomentować wykład zaloguj się
dot