Każdy księgowy wie, że wynik bilansowy i wynik podatkowy to dwa różne światy.
Do tej pory „mostem” między nimi był zazwyczaj arkusz w Excelu, w którym mozolnie wyliczałeś różnice, by ustalić podstawę opodatkowania dla celów CIT.
Jednak era „Excela jako głównego rejestru CIT” powoli odchodzi do lamusa.
Wraz z wejściem JPK_CIT organy podatkowe oczekują, że te różnice zostaną wykazane bezpośrednio w pliku generowanym z systemu księgowego.
Pojawia się więc pytanie:
jak się do tego przygotować, żeby nie polec już na pierwszej wysyłce?
Zapraszam Cię do wpisu na bloga, w którym odpowiem na to pytanie.
Dlaczego JPK_CIT zmienia zasady gry?
Nowy plik JPK_CIT (a konkretnie jego struktura JPK_KR_PD) wymaga, aby do zapisów księgowych były przypisane odpowiednie znaczniki dotyczące przychodów i kosztów podatkowych.
Dane te mają pozwolić Ci na:
· identyfikację przychodów i kosztów podatkowych,
· oraz wygenerowanie poprawnego pliku JPK_KR_PD bez „ręcznych korekt”.
I tu pojawia się problem.
Bilans ≠ CIT, czyli punkt wyjścia do problemów
W księgowości bilansowej kierujesz się:
· zasadą memoriału,
· oraz zasadą współmierności.
W CIT znaczenie mają natomiast przepisy o momencie ujęcia przychodów i kosztów, które bardzo często rządzą się innymi regułami.
W praktyce najczęściej masz do czynienia z takimi sytuacjami:
1. Przychód podatkowy powstaje wcześniej niż bilansowy
(np. wystawienie faktury sprzedaży przed wykonaniem usługi).
2. Koszt bilansowy powstaje wcześniej niż podatkowy
(np. rezerwy, bierne RMK, niektóre koszty pośrednie).
3. Koszt lub przychód podatkowy powstaje później niż bilansowy
(np. koszty podatkowe uzależnione od zapłaty).
4. Dany koszt nigdy nie stanowi kosztu uzyskania przychodu (NKUP)
(np. koszty reprezentacji, część kosztów samochodów osobowych).
I w tym momencie pojawia się kluczowe pytanie:
👉 gdzie to wszystko „trzymać”, żeby dało się poprawnie wygenerować JPK_CIT?
Jak to ugryźć w programie księgowym?
Do tej pory, jeśli w programie księgowym nie dało się poprawnie ująć którejś z powyższych sytuacji, ewidencjonowałeś różnice w Excelu.
Teraz musisz ujmować je bezpośrednio w systemie księgowym.
Księgowanie przychodów i kosztów opiera się na:
· kontach wynikowych zespołu 7
· oraz kosztach kosztowych w zespołach 4/5.
Aby poprawnie wygenerować JPK_CIT, musisz:
· wprowadzić ewidencję pozabilansową,
· albo/i zastosować rozbudowaną analitykę do kont wynikowych, tak aby możliwe było wyodrębnienie przychodów i kosztów dla celów podatkowych CIT.
Spójrzmy na przykłady.
Rozwiązanie: konta pozabilansowe (seria 900)
Dobrym i praktycznym rozwiązaniem jest stworzenie kont pozabilansowych, które będą:
· „zbierać” dane do JPK_CIT,
· bez wpływu na bilans i RZiS.
Na przykład:
| Numer konta | Nazwa konta | Funkcja w JPK_CIT |
| 901 | Przychody podatkowe niestanowiące przychodów bilansowych (CIT) | Przychody podatkowe poza kontami 7xx |
| 902 | NKUP | Koszty ujęte bilansowo, które nie są kosztem CIT |
Do każdego takiego konta w kolejnym kroku przypisujesz znacznik, który spowoduje, że pojawi się ono w poprawny sposób w pliku JPK_KR_PD.
Przykład 1: przychód podatkowy, ale jeszcze nie bilansowy
Jeżeli masz przychód podatkowy, który nie jest jeszcze przychodem bilansowym
(np. faktura sprzedaży wystawiona w styczniu za usługę wykonaną w lutym):
1. Księgujesz fakturę na RMP, rozrachunki i VAT.
2. Równolegle – w schemacie księgowym – konfigurujesz zapis:
o Wn konto techniczne (np. 999),
o Ma konto pozabilansowe 901-01 (przychody podatkowe nie stanowiące przychodów bialnsowych danego miesiąca).
3. Podczas generowania JPK_CIT system pobiera dane z konta 901 jako podstawę do kalkulacji i nadaje znacznik “Inne” w polu K_7.
Przykład 2: koszt bilansowy, który podatkowo powstanie później
Jeżeli masz koszt bilansowy, który podatkowo powstanie dopiero po zapłacie
(np. nota odsetkowa otrzymana w styczniu, zapłacona w lutym):
1. Księgujesz notę standardowo na koncie kosztowym.
2. Równolegle konfigurujesz zapis:
o Wn konto 902-01 (NKUP) ze znakiem minus,
o Ma konto techniczne (np. 999).
3. Podczas generowania JPK_CIT dane z konta 902 neutralizują koszt ujęty bilansowo. Do konta przypisany jest znacznik PD5_PB, który pojawi się w polu K_5.
A co z analityką zamiast kont pozabilansowych?
Korekty dla celów CIT możesz prowadzić także w dodatkowej analityce kont wynikowych.
I dla niektórych typów przychodów czy kosztów będzie to bardziej praktyczne. Do kont analitycznych utworzonych dla celów CIT również należy przypisać znaczniki, tak by poprawnie pojawiły się w pliku JPK_KR_PD.
Podsumowanie: przygotuj się teraz
JPK_CIT to nie tylko nowy plik – to zmiana podejścia do księgowania.
Żeby nie narobić sobie problemów powinieneś:
· najlepiej ujmować różnice na bieżąco,
· z każdym zaksięgowanym dokumentem.
Możesz to oczywiście zrobić także na poziomie rocznym, ale pamiętaj, by Twój zakładowy plan kont oraz przypisane do kont znaczniki pozwalały na późniejsze przygotowanie pliku JPK_KR_PD na zakończenie roku.
Dlatego tak ważne jest:
· prawidłowe ustawienie zakładowego planu kont,
· odejście od Excela jako głównego narzędzia CIT,
· i przygotowanie systemu księgowego pod JPK_CIT.
Chcesz opanować CIT bez nerwów i improwizacji?
Jeżeli chcesz:
· dobrze rozumieć zasady ujmowania przychodów i kosztów na gruncie CIT,
· wiedzieć, jak poprawnie kalkulować wysokość zaliczki i podatku CIT,
👉 odbierz dostęp do nagrania szkolenia:
„Jak opanować CIT i nie popełniać błędów”.
Bez teorii oderwanej od praktyki.
Z przykładami dokładnie takimi, z jakimi mierzysz się na co dzień.
