Wyobraź sobie taką sytuację. Kończy się rok, przygotowujesz rachunek zysków i strat i porównujesz wyniki z poprzednim okresem. Na pierwszy rzut oka wszystko wygląda dobrze. Przychody ze sprzedaży wzrosły, zysk jest wyższy niż rok wcześniej, więc wydaje się, że firma ma za sobą dobry rok.
Podczas spotkania z zarządem/klientem pada jednak pytanie: „A jak wygląda rentowność?”
Sięgasz po kalkulator i szybko wyliczasz wskaźnik.
Po chwili pada kolejne pytanie: „Skoro sprzedaż wzrosła o 15%, a zysk netto jest wyższy niż rok temu, to dlaczego rentowność spadła?”
Zapada cisza. A Ty nie wiesz jak odpowiedzieć.
Zapraszam Cię do wpisu na bloga, w którym pokażę dlaczego samo porównanie przychodów i zysku nie zawsze wystarcza oraz jak przejść od poprawnie przygotowanego rachunku zysków i strat do analizy, która pozwoli lepiej rozumieć sytuację firmy, odpowiadać na pytania zarządu i zyskiwać w oczach szefa lub klienta.
Sprzedaż wzrosła. Czy to oznacza, że firma radzi sobie lepiej?
Spójrzmy na konkretny przykład.
Załóżmy, że przygotowujesz dane dla spółki Alfa. W 2024 roku spółka osiągnęła 10 000 000 zł przychodów ze sprzedaży oraz 1 200 000 zł zysku netto. Rentowność netto wyniosła więc:
1 200 000 zł / 10 000 000 zł × 100% = 12%
W 2025 roku przychody wzrosły o 40% i wyniosły 14 000 000 zł. Zysk netto również wzrósł, do 1 260 000 zł.
Patrząc tylko na te dwie pozycje, możesz dojść do wniosku, że sytuacja spółki się poprawiła. Firma sprzedała więcej niż przed rokiem, a na koniec okresu wykazała również wyższy zysk netto.
Ale policzmy rentowność:
1 260 000 zł / 14 000 000 zł × 100% = 9%
I tutaj obraz zaczyna wyglądać inaczej. Sprzedaż wzrosła aż o 40%, zysk netto również jest wyższy, ale rentowność spadła z 12% do 9%. Oznacza to, że z każdych 100 zł sprzedaży w poprzednim roku spółce pozostawało 12 zł zysku netto, a obecnie pozostaje 9 zł.
Dla księgowego to ważny moment. Poprawne przygotowanie rachunku zysków i strat nie kończy analizy. Tak naprawdę może być dopiero jej początkiem.
Dlaczego rentowność spadła?
Samo wyliczenie rentowności nie daje jeszcze odpowiedzi na to pytanie. Wiemy, co się wydarzyło, ale nie wiemy, dlaczego.
W tym momencie warto wrócić do rachunku zysków i strat i przyjrzeć się jego poszczególnym pozycjom. Czy koszty działalności rosły szybciej niż przychody? Czy znacząco wzrosły koszty materiałów, wynagrodzeń albo usług obcych? A może zmieniła się struktura sprzedaży i firma zaczęła sprzedawać więcej produktów o niższej marży?
Może się również okazać, że sam rachunek zysków i strat nie wystarczy. Jeżeli chcemy znaleźć rzeczywistą przyczynę zmiany rentowności, potrzebne mogą być dane dotyczące poszczególnych produktów, klientów, wolumenu sprzedaży, cen czy struktury kosztów.
I właśnie tutaj zaczyna się kolejny poziom pracy z danymi finansowymi.
Rachunek zysków i strat to nie tylko raport do przygotowania
W pracy księgowego poprawność danych jest podstawą. Przychody i koszty muszą być ujęte we właściwych okresach, księgi muszą się zgadzać, a wynik finansowy powinien wynikać z prawidłowo prowadzonych zapisów.
Ale coraz częściej na tym praca księgowego się nie kończy.
Zarząd lub klient może zapytać nie tylko o to, jaki jest wynik, ale również dlaczego wygląda właśnie w taki sposób. Dlaczego koszty wzrosły szybciej niż sprzedaż? Dlaczego firma osiągnęła większe przychody, ale pogorszyła rentowność? Który obszar działalności wpłynął na wynik?
I wtedy sama umiejętność przygotowania raportu może już nie wystarczyć.
Potrzebna jest umiejętność czytania danych, dostrzegania zależności, zadawania kolejnych pytań i szukania informacji, które pozwolą wyjaśnić przyczynę zmiany wyniku. To właśnie te kompetencje pozwalają księgowemu przechodzić od raportowania tego, co wydarzyło się w firmie, do wspierania osób, które na podstawie tych danych podejmują decyzje.
Jak rozwijać takie kompetencje?
Tego sposobu pracy z danymi można się nauczyć. Nie chodzi o poznanie kolejnych kilkudziesięciu wskaźników ani o budowanie skomplikowanych modeli finansowych. Chodzi przede wszystkim o zmianę sposobu patrzenia na liczby, które jako księgowy już masz przed sobą.
Zamiast kończyć analizę na stwierdzeniu, że przychody wzrosły, uczysz się sprawdzać, co za tym wzrostem stoi. Zamiast jedynie wyliczyć rentowność, zastanawiasz się, dlaczego się zmieniła. A kiedy rachunek zysków i strat nie daje pełnej odpowiedzi, wiesz, jakich dodatkowych informacji potrzebujesz i gdzie ich szukać.
Jeżeli chcesz rozwijać właśnie takie kompetencje i nauczyć się patrzeć na dane finansowe nie tylko z perspektywy poprawności księgowej, ale również z perspektywy biznesu, zapraszam Cię na bezpłatny webinar na żywo „Dlaczego zysk spada pomimo wzrostu sprzedaży?”.
Podczas spotkania będziemy pracować na konkretnym studium przypadku. Pokażę Ci sposób myślenia, który pozwala przejść od liczb widocznych w raporcie do pytań, zależności i wniosków potrzebnych w rozmowie z zarządem lub klientem.
To kompetencja, która pozwala zrobić kolejny krok w rozwoju zawodowym księgowego: od osoby, która przygotowuje poprawne dane, do osoby, która potrafi je rozumieć, analizować i wykorzystywać do wspierania decyzji biznesowych.
Webinar odbędzie się 7 października o godz. 18:00, jest bezpłatny i dostępny wyłącznie na żywo.
Jeżeli właśnie w tym kierunku chcesz rozwijać swoje kompetencje jako księgowy, zapisz się na webinar i dołącz do mnie 7 października o godz. 18:00.
