Przed nami kolejny rok podatkowy, nadszedł więc najwyższy czas, żeby ponownie przeliczyć kluczowe limity wpływające na rozliczenia podatników. Przyjrzyjmy się dokładnie, jak te progi działają i dlaczego co roku się zmieniają.
Zapraszam Cię do wpisu na blogu przygotowanego przez Anię Małecką, wieloletniego praktyka rachunkowości.
Zacznijmy od podstaw, czyli odpowiedzmy na pytanie:
Dlaczego limity są w euro i jak powstają?
Polski ustawodawca podjął ciekawą decyzję – wszystkie najważniejsze limity w naszym systemie podatkowym wyrażone są w euro, a nie w złotych. Główny powód to integracja z prawem unijnym. Wiele z tych progów wynika bezpośrednio z dyrektyw unijnych lub zostało dostosowanych do standardów obowiązujących w całej Unii Europejskiej.
W praktyce oczywiście rozliczamy się w złotych, dlatego co roku dokonujemy przeliczenia. Kluczowy jest pierwszy dzień roboczy października roku poprzedzającego rok podatkowy. Wtedy NBP ogłasza średni kurs euro obowiązujący przez cały kolejny rok przy ustalaniu wszystkich limitów.
W tym roku, czyli 1 października 2025 roku, NBP ogłosił kurs 4,2586 zł za euro. To właśnie ten kurs stosujemy do wszystkich przeliczeń na 2026 rok. Kurs jest nieznacznie niższy niż w poprzednim roku, co oznacza, że większość limitów w złotych również lekko spadnie.
Status małego podatnika – fundament uproszczeń
Małym podatnikiem w 2026 roku będzie przedsiębiorca, którego przychody ze sprzedaży wraz z należnym VAT nie przekroczyły w 2025 roku kwoty 8 517 000 zł. Dla porównania, w 2025 roku limit wynosił 8 569 000 zł. Podstawa prawna to art. 4a pkt 10 ustawy o PDOP i art. 5a pkt 20 ustawy o PDOF.
Uwaga na istotny szczegół – mówimy o przychodach brutto, czyli zawierających VAT należny. Jeśli wasz klient prowadzi działalność zwolnioną z VAT, sprawa jest prosta. Gdy rozlicza VAT, do limitu wliczacie całą wartość sprzedaży włącznie z podatkiem.
Status małego podatnika otwiera kilka ważnych możliwości. Przedsiębiorca może korzystać z jednorazowej amortyzacji środków trwałych, opłacać zaliczki na podatek dochodowy kwartalnie zamiast co miesiąc, skorzystać z preferencyjnej 9% stawki CIT (pod warunkiem spełnienia dodatkowych wymogów), a w przypadku estońskiego CIT – z niższych stawek podatku.
Na stronie Rządowego Centrum Legislacji pojawił się projekt ustawy z 16 września 2025 roku (nr UD116), który wprowadza doprecyzowanie dla podatników z rokiem podatkowym innym niż kalendarzowy. Jeśli rok podatkowy waszego klienta trwa dłużej lub krócej niż 12 miesięcy, limit będzie proporcjonalnie dostosowywany – bierzemy 1/12 limitu bazowego i mnożymy przez liczbę rozpoczętych miesięcy w roku podatkowym. Zmiany mają wejść w życie od 1 stycznia 2026 roku.
Jednorazowa amortyzacja – skuteczne narzędzie optymalizacji
W 2026 roku limit jednorazowych odpisów amortyzacyjnych wyniesie 213 000 zł (w 2025 roku było to 214 000 zł). Podstawa prawna to art. 16k ust. 7-13 ustawy o PDOP i art. 22k ust. 7-13 ustawy o PDOF.
Zobaczmy to na przykładzie. Jeśli wasz klient kupuje w 2026 roku nową maszynę produkcyjną za 150 000 zł, przy jednorazowej amortyzacji może od razu, w roku zakupu i wprowadzenia środka do ewidencji, zaliczyć całą kwotę do kosztów uzyskania przychodu. Normalnie musiałby rozłożyć odpisy na kilka lub kilkanaście lat.
Jednorazowo amortyzować można środki z grup od 3 do 8 według KŚT – w praktyce większość maszyn, urządzeń, komputerów i mebli biurowych. Kluczowe wyłączenie: samochody osobowe zawsze amortyzujemy w standardowy sposób. Pamiętajcie, że limit 213 000 zł to łączna wartość wszystkich jednorazowych odpisów w ciągu roku.
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych
W 2026 roku prawo do rozliczania się ryczałtem będą mieli przedsiębiorcy, których przychody w 2025 roku nie przekroczyły 8 517 200 zł. Zwróćcie uwagę, że tym razem limit nie jest zaokrąglany do pełnych tysięcy. Podstawa prawna to art. 4 ust. 2 oraz art. 6 ust. 4, 5 i 6a ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.
Dla przedsiębiorców, których przychody w 2025 roku nie przekroczyły 851 720 zł (równowartość 200 000 euro), w 2026 roku dostępna jest możliwość opłacania ryczałtu kwartalnie zamiast miesięcznie (art. 21 ust. 1b ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym). Prawo do kwartalnego opłacania przysługuje również od razu przedsiębiorcom rozpoczynającym działalność.
Mały podatnik VAT
W 2026 roku małym podatnikiem VAT będzie przedsiębiorca, którego wartość sprzedaży brutto nie przekroczyła w 2025 roku kwoty 8 517 000 zł – dokładnie ten sam próg co w podatkach dochodowych.
Dla przedsiębiorstw maklerskich, zarządzających funduszami, agentów i zleceniobiorców obowiązuje specjalny limit dotyczący wysokości otrzymanej prowizji lub innego wynagrodzenia. W 2026 roku wyniesie on 192 000 zł (45 000 euro).
Jakie są korzyści z posiadania statusu małego podatnika w VAT? Po pierwsze, możliwość skorzystania z kasowej metody rozliczania VAT (art. 21 ustawy o VAT). W standardowym systemie musicie wykazać podatek należny w momencie wystawienia faktury, niezależnie od zapłaty. Przy kasowej metodzie podatek należny wykazujecie dopiero po otrzymaniu zapłaty. Oczywiście działa to również w drugą stronę – VAT naliczony odliczacie dopiero po zapłaceniu dostawcy.
Po drugie, możliwość składania deklaracji JPK_VAT kwartalnie zamiast co miesiąc (art. 99 ust. 2 i 3 ustawy o VAT). To ogromna oszczędność czasu. Są jednak wyjątki – nowi podatnicy VAT przez pierwszych 12 miesięcy od rejestracji muszą składać deklaracje miesięcznie.
Dla firm rozliczających się estońskim CIT ustawodawca przewidział wyższy limit uprawniający do kwartalnego składania deklaracji VAT – w 2026 roku wyniesie on 17 034 000 zł (4 000 000 euro).
Księgi rachunkowe – kiedy powstaje obowiązek
W 2026 roku obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych pojawi się, gdy przychody za 2025 rok osiągną co najmniej 10 646 500 zł (2 500 000 euro). Podstawa prawna to art. 24a ust. 4 ustawy o PDOF oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o rachunkowości.
Obowiązek dotyczy osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, spółek cywilnych, jawnych i partnerskich złożonych z osób fizycznych oraz przedsiębiorstw w spadku.
Sposób liczenia przychodów zależy od tego, co wasz klient prowadzi obecnie. Jeśli prowadzi PKPiR albo rozlicza się ryczałtem, stosujecie definicję przychodów z art. 14 ustawy o PDOF. Jeśli już prowadzi księgi rachunkowe i chce wrócić do uproszczonej księgowości, musicie ustalić przychody dwoma sposobami – według ustawy o PDOF oraz według ustawy o rachunkowości – i uwzględnić obie kwoty.
Pamiętajcie o kilku pułapkach. Dotacje i subwencje związane z zakupem środków trwałych co do zasady nie stanowią przychodów podatkowych (art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o PDOF), ale jeśli klient zdecydował się je wykazać jako przychód, zwiększają podstawę do sprawdzenia progu. W przedsiębiorstwie w spadku doliczyć musicie również przychody zmarłego przedsiębiorcy. Nawet podatnicy rozliczający się ryczałtem muszą sprawdzać ten limit.
Praktyczne rady na koniec roku
Zbliża się koniec 2025 roku – idealny moment, żeby razem z klientami przeanalizować ich sytuację i przygotować się na 2026 rok. Warto już teraz oszacować przybliżone przychody roku bieżącego i sprawdzić, czy któryś z limitów nie zostanie przekroczony.
Większość limitów na 2026 rok jest nieznacznie niższa niż w roku bieżącym. Różnice są symboliczne, ale dla firm balansujących tuż przy progu mogą mieć znaczenie. Nie zapominajcie też o monitorowaniu prac legislacyjnych, szczególnie dotyczących definicji małego podatnika w CIT.
Wszystkie limity w jednym miejscu – tabela na 2026 rok
| Rodzaj limitu | Kwota w euro | Kwota w złotych |
| Mały podatnik CIT/PIT | 2.000.000 | 8.517.000 |
| Jednorazowa amortyzacja | 50.000 | 213.000 |
| Ryczałt – próg przychodów | 2.000.000 | 8.517.200 |
| Ryczałt – płatności kwartalne | 200.000 | 851.720 |
| Mały podatnik VAT | 2.000.000 | 8.517.000 |
| Mały podatnik VAT (prowizje) | 45.000 | 192.000 |
| VAT kwartalny (estoński CIT) | 4.000.000 | 17.034.000 |
| Obowiązek ksiąg rachunkowych | 2.500.000 | 10.646.500 |
