Wyobraź sobie przedsiębiorcę, który wpadł na świetny pomysł biznesowy. Chciał kupić kampera o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony i zarabiać na jego wynajmie innym firmom. Jednocześnie planował, że w wolnych terminach będzie korzystał z niego razem z rodziną na weekendowych wypadach. Połączenie przyjemnego z pożytecznym – czemu nie?

Przedsiębiorca wiedział, że jego pojazd nie podlega ograniczeniom w odliczaniu VAT, które dotyczą samochodów do 3,5 tony. Doszedł więc do wniosku, że może odliczyć cały VAT od zakupu i eksploatacji kampera, a każde prywatne użycie po prostu opodatkuje. Brzmiało logicznie, ale… wolał się upewnić i złożył wniosek o interpretację indywidualną.

Chcesz dowiedzieć się jaka była odpowiedź fiskusa? Zapraszam Cię do wpisu na bloga w tym temacie przygotowanego przez Anię Małecką – wieloletniego praktyka rachunkowości.

Zimny prysznic od fiskusa

Odpowiedź Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na wniosek o interpretację indywidualną była jak kubeł zimnej wody. Organ stwierdził, że skoro kamper będzie służył zarówno firmie, jak i prywatnym wyjazdom, to VAT można odliczyć tylko częściowo – proporcjonalnie do tego, jak bardzo pojazd jest wykorzystywany w działalności gospodarczej. Innymi słowy, trzeba było wyliczyć jakiś prewspółczynnik i ograniczyć odliczenie VAT.

Przedsiębiorca nie dał za wygraną i poszedł do sądu. I dobrze zrobił!

Sądy po stronie podatnika

Zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny, jak i Naczelny Sąd Administracyjny uznały, że organ podatkowy się mylił. NSA wyjaśnił, jak naprawdę powinno działać odliczanie VAT w takich sytuacjach.

Sąd przypomniał, że co do zasady podatnik może odliczyć VAT w takim zakresie, w jakim towary i usługi wykorzystuje do czynności opodatkowanych. To jest podstawowa reguła. Następnie NSA zwrócił uwagę na przepis mówiący o użytku mieszanym – gdy coś służy zarówno firmie, jak i celom prywatnym. W takiej sytuacji rzeczywiście trzeba zastosować prewspółczynnik i odliczyć VAT tylko częściowo.

Ale – i to jest kluczowe – tego przepisu o prewspółczynniku nie stosuje się wtedy, gdy prywatne użycie jest opodatkowane VAT! A przecież nasz przedsiębiorca deklarował, że będzie opodatkowywał każdy prywatny wyjazd kamperem.

NSA postawił sprawę jasno: skoro podatnik będzie płacił VAT od prywatnego użytkowania kampera i jednocześnie będzie go wykorzystywał w działalności opodatkowanej, to przysługuje mu prawo do pełnego odliczenia VAT od wszystkich wydatków związanych z tym pojazdem. Punkt dla przedsiębiorcy!

Co to oznacza dla Twojej firmy?

Jeśli prowadzisz działalność (lub Twój klient takową prowadzi) i myślisz o zakupie pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony – czy to kampera, busa, ciężarówki czy innego pojazdu – który będzie służył zarówno firmie, jak i Tobie prywatnie, ten wyrok otwiera przed Tobą ciekawą możliwość.

Po pierwsze, możesz odliczyć 100% VAT od zakupu takiego pojazdu. To samo dotyczy wszystkich kosztów jego eksploatacji – paliwa, napraw, ubezpieczenia, przeglądów. Nie musisz się martwić o żadne prewspółczynniki ani skomplikowane wyliczenia dotyczące tego, w jakim stopniu pojazd służy firmie, a w jakim Tobie osobiście.

Po drugie, musisz pamiętać o drugiej stronie medalu. Za każdym razem, gdy użyjesz tego pojazdu prywatnie – na weekend z rodziną, wyjazd na działkę czy urlop – musisz potraktować to jako nieodpłatne świadczenie usług i odprowadzić od tego VAT. To zasada, której nie można pominąć.

Na co zwrócić uwagę?

Warto pamiętać, że ten wyrok dotyczy konkretnej sytuacji – pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, który nie podlega ograniczeniom z artykułu 86a ustawy o VAT. Jeśli myślisz o zwykłym samochodzie osobowym czy dostawczym do 3,5 tony, zasady są zupełnie inne – tam obowiązują sztywne limity odliczenia VAT (50% lub 100% w przypadku pojazdów używanych wyłącznie w firmie).

Kolejna kwestia to dokumentowanie prywatnego użycia. Skoro deklarujesz, że będziesz opodatkowywał każde takie użycie, musisz to robić rzetelnie. Warto prowadzić ewidencję przebiegu pojazdu, notować daty i cele wyjazdów prywatnych oraz prawidłowo rozliczać VAT należny od tych świadczeń.

Czego nas uczy ten wyrok?

Ta sprawa pokazuje, jak ważne jest rozumienie logiki przepisów podatkowych. Organ podatkowy podszedł do sprawy schematycznie – zobaczył użytek mieszany i od razu uznał, że trzeba stosować prewspółczynnik. Tymczasem sądy spojrzały szerzej i zauważyły, że przepisy przewidują inny mechanizm na takie sytuacje – opodatkowanie prywatnego użycia.

To również dobry przykład na to, że warto walczyć o swoje racje. Przedsiębiorca mógł przyjąć do wiadomości negatywną interpretację i zrezygnować z części odliczenia VAT. Zamiast tego zdecydował się na spór z organem – i wygrał, uzyskując potwierdzenie swojego stanowiska od najwyższej instancji sądowej w sprawach podatkowych.

Podsumowanie

Wyrok NSA o sygn. akt I FSK 105/22 z 21 maja 2025 roku to istotne rozstrzygnięcie dla wszystkich przedsiębiorców, którzy używają lub planują używać pojazdów powyżej 3,5 tony zarówno w firmie, jak i prywatnie. Potwierdza on, że pełne odliczenie VAT jest możliwe, o ile spełnimy warunek opodatkowania prywatnego użycia.

Pamiętaj jednak, że każda sytuacja wymaga indywidualnej analizy. Przepisy podatkowe potrafią być skomplikowane, a interpretacje organów nie zawsze idą w parze z orzecznictwem sądów. Dlatego w razie wątpliwości warto skonsultować się z doradcą podatkowym lub – tak jak zrobił to bohater naszej historii – wystąpić o interpretację indywidualną. A jeśli interpretacja nie będzie po Twojej myśli, zawsze pozostaje droga sądowa.

🎓 Chcesz krok po kroku opanować przepisy o  VAT w dobie KSeF?

📢 Dołącz do naszego kursu Podatek VAT w obrocie krajowym. Krok po kroku, prosto i skutecznie opanujesz przepisy o VAT w dobie KSeF u unikniesz błędów.

W tym kursie nauczysz się:

• kiedy powstaje obowiązek podatkowy,
• jak działa VAT należny i naliczony,
• co podlega opodatkowaniu,
• jakie zwolnienia można stosować,
• jak prowadzić rejestry VAT i JPK,
• jak unikać błędów i kiedy masz prawo do odliczenia VAT
• jak dokonać korekty rocznej VAT
• jak przygotować się do KSEF z perspektywy księgowego

To praktyczna dawka wiedzy, którą możesz od razu wykorzystać w codziennej pracy.
👉 Sprawdzam szkolenie