Spółka TechnoService Sp. z o.o. prowadzi działalność w zakresie serwisu urządzeń elektronicznych i w związku z sezonowymi wahaniami płynności finansowej zaciągnęła kredyt w rachunku bieżącym na kwotę 800.000 złotych. Bank pobrał prowizję w wysokości 4.800 złotych bezpośrednio z rachunku bieżącego spółki. 

Czy pobraną prowizję powinniśmy rozliczać w czasie zgodnie z zasadami memoriału, czy dopuszczalne jest jej jednorazowe ujęcie w kosztach?

Zapraszam do wpisu na bloga, w którym Anna Małecka, wieloletni praktyk rachunkowości i doradca podatkowy odpowiada na to pytanie.

Podstawowe zasady rozliczenia prowizji od kredytów

Zgodnie z art. 42 ust. 3 ustawy o rachunkowości, prowizje od kredytów zalicza się do kosztów finansowych. Art. 39 ust. 4 tej ustawy reguluje sytuację, gdy wartość otrzymanych finansowych składników aktywów jest niższa od zobowiązania zapłaty za nie. W takim przypadku różnica stanowi czynne rozliczenie międzyokresowe kosztów, które odpisuje się w koszty finansowe w równych ratach w ciągu okresu, na jaki zaciągnięto zobowiązanie.

W przypadku kredytów standardowych, gdy bank pobiera prowizję od kredytu obrotowego i na rachunek bankowy jednostki wpływa kwota niższa niż przypadająca do spłaty, prowizja podlega rozliczeniu w czasie za pomocą konta “Inne rozliczenia międzyokresowe”. Mechanizm ten ma na celu właściwe przyporządkowanie kosztów do okresów, w których jednostka korzysta z udostępnionego finansowania.

Wyjątki od zasady rozliczania w czasie

Ustawodawca przewidział możliwość zastosowania uproszczeń księgowych w określonych przypadkach. Jeżeli kwota prowizji jest nieistotna i jej jednorazowe zarachowanie do kosztów nie zniekształci wyniku finansowego jednostki, to na podstawie art. 4 ust. 4 ustawy o rachunkowości można zastosować uproszczenie polegające na odstąpieniu od rozliczania prowizji w czasie i zaksięgowaniu jej bezpośrednio w koszty finansowe.

Pani Basia w pierwszej chwili zastanawiała się nad zastosowaniem tego uproszczenia, ponieważ kwota 4.800 złotych mogłaby zostać uznana za nieistotną w kontekście rocznych przychodów spółki przekraczających 15 milionów złotych. Jednak po dokładnej analizie przepisów okazało się, że w przypadku kredytu w rachunku bieżącym obowiązują odrębne regulacje.

Specyfika kredytu w rachunku bieżącym

Obowiązek rozliczania w czasie nie dotyczy prowizji od kredytów w rachunku bieżącym. W tym przypadku bank nie przelewa kredytu na rachunek jednostki, lecz ustala kwotę do bieżącego wykorzystania. Kredyt w rachunku bieżącym charakteryzuje się tym, że jednostka może wykorzystywać środki w ramach ustalonego limitu według bieżących potrzeb, bez konieczności składania odrębnych wniosków o uruchomienie kolejnych transz.

Prowizje od kredytów w rachunku bieżącym należy księgować bezpośrednio w koszty finansowe zapisem po stronie winien konta “Koszty finansowe” w korespondencji ze stroną ma konta “Rachunek bieżący”. W przypadku spółki TechnoService pani Basia początkowo zastanawiała się nad rozliczeniem prowizji w okresie 24 miesięcy, na jaki została zawarta umowa kredytowa. Po dokładnej analizie przepisów okazało się jednak, że ze względu na specyfikę kredytu w rachunku bieżącym prowizja powinna zostać zaksięgowana jednorazowo w koszty finansowe.

Różnice w podejściu do różnych typów kredytów

Kluczowe znaczenie ma rozróżnienie między kredytem standardowym a kredytem w rachunku bieżącym. W przypadku kredytu standardowego, bank przelewa na rachunek jednostki określoną kwotę pomniejszoną o prowizję, co skutkuje koniecznością rozliczenia prowizji w czasie. W przypadku kredytu w rachunku bieżącym bank udostępnia linię kredytową, a prowizja jest pobierana za samo udostępnienie tej możliwości.

Spółka TechnoService skorzystała z kredytu w rachunku bieżącym, ponieważ potrzebowała elastycznego dostępu do finansowania w zależności od napływających zleceń serwisowych. Prowizja w wysokości 4.800 złotych została pobrana przez bank w momencie podpisania umowy kredytowej i została zaksięgowana przez panią Basię jednorazowo w koszty finansowe w grudniu 2025 roku. 

Rozwiązanie i zalecenia praktyczne

Pobraną przez bank prowizję za udzielenie kredytu w rachunku bieżącym odnosi się w księgach rachunkowych jednorazowo w ciężar kosztów finansowych. Rozwiązanie to wynika ze specyfiki kredytu w rachunku bieżącym, który polega na udostępnieniu linii kredytowej do bieżącego wykorzystania.Jednostki korzystające z kredytów w rachunku bieżącym powinny pamiętać o właściwym rozróżnieniu tego typu finansowania od kredytów standardowych oraz o odpowiednim zastosowaniu przepisów rachunkowości. Prowizje od kredytów w rachunku bieżącym zawsze księguje się jednorazowo w koszty finansowe, niezależnie od ich wysokości i okresu trwania umowy kredytowej. Pani Basia, po właściwym rozliczeniu prowizji w spółce TechnoService, może służyć jako przykład dla innych księgowych stojących przed podobnym wyzwaniem interpretacyjnym.