JPK_VAT znamy już od kilku lat, KSeF właśnie staje się stałym elementem naszej księgowej codzienności, a teraz cyfryzacja obejmuje również podatek dochodowy.
W przypadku przedsiębiorców prowadzących podatkową księgę przychodów i rozchodów pojawia się nowy obowiązek – JPK_PKPIR.
Co się właściwie zmienia? Kogo nowe zasady dotyczą już w 2026 roku, a kto ma jeszcze trochę więcej czasu? I czy JPK_PKPIR oznacza, że będziemy co miesiąc wysyłać KPiR do urzędu skarbowego?
Sprawdźmy 🙂
Zapraszam Cię do artykułu przygotowanego przez Annę Małecką – wieloletniego praktyka księgowości i doradcę podatkowego.
Czym jest JPK_PKPIR?
Najprościej mówiąc, JPK_PKPIR to elektroniczny plik zawierający dane z podatkowej księgi przychodów i rozchodów.
Jest częścią szerszych zmian związanych z przekazywaniem administracji skarbowej danych dotyczących podatków dochodowych. Podobne obowiązki obejmują również podatników prowadzących księgi rachunkowe czy ewidencję przychodów na potrzeby ryczałtu.
W praktyce oznacza to, że dane, które do tej pory pozostawały przede wszystkim w naszym programie księgowym, po zakończeniu roku będą przekazywane fiskusowi w określonym, ujednoliconym formacie.
Z nowymi zasadami wiąże się również obowiązek prowadzenia KPiR przy użyciu programu komputerowego. I ma to oczywiście swoje uzasadnienie – to właśnie na podstawie danych zapisanych w programie będzie później tworzony JPK_PKPIR.
Kogo JPK_PKPIR dotyczy już w 2026 roku?
Tutaj ważna informacja – obowiązek nie obejmuje wszystkich przedsiębiorców od razu.
Od 1 stycznia 2026 r. nowe zasady dotyczą podatników prowadzących KPiR, którzy mają obowiązek przesyłania JPK_V7M, czyli rozliczają VAT miesięcznie.
Przykład:
Pan Michał prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, rozlicza podatek dochodowy na podstawie KPiR i jest czynnym podatnikiem VAT. JPK_VAT przesyła co miesiąc.
W jego przypadku nowe zasady dotyczą już KPiR prowadzonej za 2026 rok.
Pozostali podatnicy zostaną objęci obowiązkiem od 1 stycznia 2027 r.
Do tej grupy należą między innymi przedsiębiorcy rozliczający VAT kwartalnie, czyli przesyłający JPK_V7K, a także podatnicy, którzy nie znaleźli się w pierwszej grupie objętej obowiązkiem.
Przykład:
Pani Ola również prowadzi działalność gospodarczą i rozlicza podatek na podstawie KPiR, ale VAT rozlicza kwartalnie.
W jej przypadku obowiązek dotyczący JPK_PKPIR rozpocznie się od 2027 roku.
Jak widzisz, sposób rozliczania VAT ma tutaj znaczenie przede wszystkim przy ustalaniu, od którego roku przedsiębiorca zostaje objęty nowymi zasadami.
Czy JPK_PKPIR trzeba będzie wysyłać co miesiąc?
Nie. I warto to wyraźnie podkreślić, bo właśnie tutaj może pojawić się trochę zamieszania.
Skoro pierwszą grupą objętą obowiązkiem są podatnicy przesyłający JPK_V7M, łatwo dojść do wniosku, że razem z miesięcznym JPK_VAT będziemy wysyłać również JPK_PKPIR.
Tak jednak nie będzie.
JPK_PKPIR przekazuje się po zakończeniu roku podatkowego, w terminie właściwym dla złożenia rocznego zeznania podatkowego, tj. do 30.04. kolejnego roku.
Podatnik objęty obowiązkiem od 2026 roku nie będzie więc co miesiąc wysyłał do urzędu kolejnego pliku. Przez cały rok będzie natomiast prowadził KPiR w taki sposób, aby po jego zakończeniu można było prawidłowo przygotować JPK_PKPIR.
I to jest chyba najważniejsza informacja z punktu widzenia osoby prowadzącej księgowość.
Dlaczego nie warto czekać do końca roku?
Skoro JPK_PKPIR wysyłamy dopiero po zakończeniu roku, można pomyśleć: „tym zajmę się później”.
Problem w tym, że plik będzie powstawał na podstawie danych, które wprowadzamy do programu przez cały rok.
Jeżeli więc do prawidłowego przygotowania JPK_PKPIR potrzebne będą określone informacje, warto wiedzieć o tym już podczas bieżącego księgowania.
Dużo łatwiej uzupełnić właściwe dane w momencie, gdy dokument mamy przed sobą, niż po kilku czy kilkunastu miesiącach wracać do zapisów i sprawdzać, czego w nich brakuje.
Dlatego przygotowania do nowego obowiązku warto zacząć przede wszystkim od sprawdzenia, czy używany program księgowy jest do niego dostosowany oraz czy sposób, w jaki prowadzimy KPiR, pozwoli później prawidłowo przygotować plik.
JPK_PKPIR – co to oznacza dla księgowych?
Sama KPiR nadal będzie służyła przede wszystkim do ustalenia dochodu przedsiębiorcy i prawidłowego rozliczenia podatku dochodowego. Zmienia się natomiast to, że dane z księgi będą w uporządkowanej formie przekazywane administracji skarbowej.
A to sprawia, że jeszcze większego znaczenia nabiera jakość danych wprowadzanych do programu w ciągu roku.
Dlatego JPK_PKPIR nie warto traktować wyłącznie jako kolejnego pliku, który trzeba będzie wygenerować i wysłać. To raczej kolejny etap zmian, które wpływają na codzienną pracę księgowego i sposób prowadzenia ewidencji.
Jeżeli prowadzisz KPiR dla podatników objętych obowiązkiem już od 2026 roku, dobrze zainteresować się tematem wcześniej, a nie dopiero przy przygotowywaniu zeznań rocznych.
Sprawdź nagranie szkolenia „Podstawy KPiR w jeden wieczór w dobie KSeF”.
