Zbliża się koniec roku, a więc coraz częściej zaczynamy myśleć o zamknięciu ksiąg i przygotowaniu sprawozdania finansowego.
Przeglądasz salda kont bankowych i widzisz, że na rachunku VAT pozostała określona kwota. I tutaj może pojawić się pytanie: gdzie właściwie wykazać te środki w bilansie?
Nie możemy przecież dysponować nimi tak swobodnie jak pieniędzmi na zwykłym rachunku bieżącym. Czy w takim razie nadal są to środki pieniężne? A może ze względu na ograniczenia powinny znaleźć się w innej pozycji bilansu?
Zapraszam Cię do wpisu na bloga, w którym omawiam ten temat.
Rachunek VAT a środki pieniężne
Rachunek VAT jest specjalnym rachunkiem prowadzonym w związku z mechanizmem podzielonej płatności.
I tutaj najważniejsza jest jedna rzecz: mimo że możliwość korzystania ze zgromadzonych na nim pieniędzy jest ograniczona, nadal są to środki pieniężne jednostki.
To właśnie od tego trzeba zacząć, ustalając sposób ich prezentacji w sprawozdaniu finansowym.
Gdzie wykazać środki z rachunku VAT w bilansie?
Jeżeli jednostka sporządza bilans według załącznika nr 1 do ustawy o rachunkowości, środki zgromadzone na rachunku VAT wykazuje w pozycji:
B.III.1 lit. c) Krótkoterminowe aktywa finansowe – środki pieniężne w kasie i na rachunkach.
Czyli nie tworzymy dla rachunku VAT odrębnej pozycji w bilansie tylko dlatego, że możliwość dysponowania zgromadzonymi na nim środkami jest ograniczona.
Spójrzmy na prosty przykład.
Spółka na dzień bilansowy posiada:
- 76 320 zł na rachunku bieżącym,
- 28 450 zł na rachunku VAT.
W bilansie w pozycji dotyczącej środków pieniężnych wykaże:
76 320 zł + 28 450 zł = 104 770 zł.
Czyli środki z obu rachunków zostaną ujęte łącznie.
Ale na tym nie kończą się obowiązki związane z prezentacją rachunku VAT.
Informacja dodatkowa – tutaj pokaż rachunek VAT osobno
Zatrzymajmy się na chwilę przy naszym przykładzie.
W bilansie widzimy 104 770 zł środków pieniężnych. Gdybyśmy poprzestali tylko na tej informacji, odbiorca sprawozdania nie wiedziałby, że 28 450 zł znajduje się na rachunku VAT i możliwość dysponowania tą częścią środków jest ograniczona.
Dlatego tę informację trzeba dodatkowo ujawnić.
Jeżeli jednostka sporządza sprawozdanie według załącznika nr 1 do ustawy o rachunkowości, informację o środkach zgromadzonych na rachunku VAT podaje w dodatkowych informacjach i objaśnieniach, w ust. 1 pkt 18.
W naszym przykładzie należy więc wskazać, że na dzień bilansowy:
środki pieniężne zgromadzone na rachunku VAT wynoszą 28 450 zł.
W praktyce mamy więc dwa kroki.
Najpierw kwota z rachunku VAT trafia do środków pieniężnych wykazanych w bilansie. Następnie informację o jej wysokości pokazujemy odrębnie w dodatkowych informacjach i objaśnieniach.
A co z rachunkiem przepływów pieniężnych?
Jeżeli jednostka sporządza rachunek przepływów pieniężnych, trzeba pamiętać jeszcze o jednym miejscu.
W pozycji G wykazywane są środki pieniężne na koniec okresu, w tym środki o ograniczonej możliwości dysponowania.
Środki znajdujące się na rachunku VAT należy więc uwzględnić również tutaj jako środki o ograniczonej możliwości dysponowania.
Wracając do naszego przykładu, będzie to kwota 28 450 zł.
Jak podejść do tego przy zamknięciu roku?
Jeżeli na dzień bilansowy jednostka posiada środki na rachunku VAT, sprawdź trzy miejsca w sprawozdaniu finansowym.
Po pierwsze, uwzględnij je w bilansie razem z pozostałymi środkami pieniężnymi. W naszym przykładzie będzie to łącznie 104 770 zł.
Po drugie, ujawnij kwotę znajdującą się na rachunku VAT w dodatkowych informacjach i objaśnieniach. W naszym przykładzie jest to 28 450 zł.
Po trzecie, jeżeli jednostka sporządza rachunek przepływów pieniężnych, pamiętaj o wykazaniu tej kwoty w informacji o środkach pieniężnych o ograniczonej możliwości dysponowania.
Najważniejsze jest więc rozróżnienie dwóch kwestii: czym są te środki oraz czy jednostka może nimi swobodnie dysponować.
Ograniczenie możliwości korzystania ze środków na rachunku VAT nie zmienia ich klasyfikacji jako środków pieniężnych. Ma natomiast znaczenie dla informacji, które należy przedstawić odbiorcy sprawozdania finansowego.
A ponieważ zbliża się koniec roku, podobnych pytań związanych z zamknięciem ksiąg i sprawozdaniem finansowym będzie pojawiać się coraz więcej.
Jeżeli chcesz być na bieżąco z tematami ważnymi w codziennej pracy księgowego, zapisz się na bezpłatną „Prasówkę księgowego”.
Co tydzień wybieram 3 najważniejsze i najciekawsze informacje ze świata księgowości i podatków oraz wyjaśniam, co oznaczają one w praktyce.
Dzięki temu łatwiej wychwycisz zmiany i tematy, na które warto zwrócić uwagę w swojej pracy.
