Home / Rachunkowość ludzkim okiem

Rachunkowość ludzkim okiem

Feature Image

Typowe błędy w sprawozdaniach finansowych

, 16 maja 2022

Termin przygotowania sprawozdania finansowego zbliża się wielkimi krokami. Większość spółek ma czas do końca czerwca 2022, by spełnić ten obowiązek za rok 2021.

Księgowi drżą na samą myśl, jak wiele pracy ich czeka, by domknąć ten proces i przygotować sprawozdanie finansowe bez błędów.

 No właśnie: o tym jak ich uniknąć, dowiesz się z tego artykułu.


Nowy termin SF to wciąż niewielka pomoc?

W tym roku zyskaliśmy wyjątkowo trzy dodatkowe miesiące na przygotowanie sprawozdania finansowego. Niby dużo, ale przy ogromie innych obowiązków, które kolejne zmiany w przepisach podatkowych na nas nałożyły, to wciąż niewiele.

Większość księgowych, z którymi rozmawiam, obawia się procesu przygotowania SF, w szczególności drżą na myśl o możliwości popełnienia błędu czy pomyłki. Przejmują się, że o czymś w nadmiarze obowiązków zapomną.

A konsekwencje nierzetelnego sprawozdania finansowego są znaczne. Ale o tym za chwilę.

Aby zapobiec błędom, przyjrzyjmy się, o czym w szczególności nie możemy zapomnieć.

Stawki amortyzacji

Powszechnym błędem już na etapie prowadzenia ksiąg rachunkowych, który skutkuje także nieprawidłowościami w trakcie przygotowania SF, jest stosowanie stawek amortyzacyjnych wynikających z ustaw podatkowych, pomijając uwzględnienie przewidywanego okresu ekonomicznej użyteczności środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej wymaganego przez UoR.

Zgodnie z ustawą o rachunkowości tylko określone podmioty mają prawo stosować takie uproszczenie (jednostki mikro przy spełnieniu określonych warunków), tj. stosować stawki amortyzacyji podatkowe dla celów księgowych.

Jak być powinno? Kierownik jednostki powinien dokonać okresowej oceny składników majątku tak, aby w jednostce nie było używanych składników majątku, które zostały już całkowicie zamortyzowane (zgodnie z art. 32 ust. 3 ustawy o rachunkowości (dalej: UoR), korygując określone okresy i stawki amortyzacyjne.

Wycena należności

Wśród niedoświadczonych księgowych zdarza się także, np. błędna wycena należności. Pamiętajmy, że zgodnie z zasadą ostrożności w księgach rachunkowych wykazuje się należności, uwzględniając stopień prawdopodobieństwa ich zapłaty poprzez dokonanie odpisu aktualizującego (co wynika z art. 35b UoR).

Odpis aktualizujący może dotyczyć konkretnej należności (np. w przypadku gdy stała się ona, np. nieściągalna) bądź przyjętego ogólnego % należności.

Jeżeli ww. odpisy nie zostały dokonane lub zostały dokonane w niewłaściwej wysokości, wartość aktywów w bilansie zostaje zawyżona, co może powodować nierzetelność sprawozdań finansowych.

Wycena zobowiązań i należności

Kolejna kwestia to potwierdzenie sald z kontrahentami w celu usunięcia rozbieżności oraz wykazania rzeczywistej wartości należności i zobowiązań (uwzględniających, np. z notami odsetkowymi, karami umownymi itd). Dodatkowo należy pamiętać, by na dzień bilansowy dokonać wyceny bilansowej należności i zobowiązań wyrażonych w walucie obcej po odpowiednim kursie walutowym.

Brak ww. działań może powodować ponownie wykazanie niepoprawnej sumy bilansowej, wyniku finansowego i może prowadzić do stwierdzenia nierzetelności sprawozdania finansowego.

Nierzetelność sprawozdania finansowego — skutki dla księgowego

Takich błędów mogłabym przytaczać wiele. Aby jednak uzmysłowić sobie ich wagę, trzeba też co nieco powiedzieć na temat tego, jakie konsekwencje czekają właśnie nas księgowych, a w szczególności głównych księgowych za nierzetelne przygotowanie sprawozdania finansowego.

Generalnie to kierownik jednostki jest odpowiedzialny za sporządzenie sprawozdania finansowego. A to – wraz z prowadzeniem ksiąg rachunkowych – z reguły zleca, np. głównemu księgowemu.

Główny księgowy odpowiada za rzetelne prowadzenie ksiąg i przygotowanie SF zgodnie z Kodeksem Pracy na mocy zawartej z pracodawcą umowy o pracy.

Zgodnie z art. 115 KP pracownik, który wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków pracowniczych ze swej winy wyrządził pracodawcy szkodę, ponosi odpowiedzialność materialną w granicach rzeczywistej straty poniesionej przez pracodawcę i tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego wynikła szkoda. Pracownik nie ponosi odpowiedzialności za szkodę w takim zakresie, w jakim pracodawca lub inna osoba przyczyniły się do jej powstania albo zwiększenia (art. 117 § 1 KP). Odszkodowanie ustala się w wysokości wyrządzonej szkody, jednak nie może ono przewyższać kwoty trzymiesięcznego wynagrodzenia przysługującego pracownikowi w dniu wyrządzenia szkody (art. 119 KP). Jeżeli pracownik umyślnie wyrządził szkodę, jest zobowiązany do jej naprawienia w pełnej wysokości.

Oprócz odpowiedzialności zgodnie z przepisami ww. KP, mamy jeszcze odpowiedzialność karno-skarbową.

Ale o tym, jak i o innych błędach, jakie można popełnić w SF, opowiadamy więcej wspólnie z Patrycją Mikułą na praktycznym szkoleniu, które odbyło się 25 maja o godzinie 19:00.

Serdecznie zapraszamy!

Szkolenie sprawozdania finansowe

Napisz komentarz: