Home / Rachunkowość ludzkim okiem

Rachunkowość ludzkim okiem

Feature Image

Częste  błędy odnośnie CIT w ujmowaniu przychodów

, 19 września 2022

Większość księgowych rozliczających podmioty na księgowości pełnej, czyli np. spółki z o.o., akcyjne, komandytowe, komandytowo-akcyjne, szczególnie na początku swojej kariery popełnia wiele błędów przy ewidencji przychodów i kosztów na gruncie podatku dochodowego.

Jakie to błędy? 

Na co uważać i co zrobić, żeby się nie zdarzały?

O tym przeczytasz w poniższym wpisie.


Pełne księgi, czyli pełna księgowość – w czym problem?

Na początek krótkie przypomnienie, z czym wiąże się prowadzenie pełnych ksiąg.

Księgowość pełna, jak sama nazwa wskazuje, to księgowość, która związana jest z ujmowaniem operacji gospodarczych z trzech perspektyw: 

  • przepisów ustawy o rachunkowości (UoR), 
  • podatku dochodowego CIT (czasami PIT), 
  • oraz VAT.
Ujmowanie przychodów księgach rachunkowych. MENTORIS

Zgodnie  z przepisami UoR przygotowujemy sprawozdanie finansowe, a zgodnie z przepisami o podatku dochodowym: zaliczki na podatek dochodowy i zeznanie roczne CIT  oraz rozliczamy VAT, wysyłając plik JPK.

Skąd trudność?

Niestety przepisy ustawy o rachunkowości, przepisy o podatku dochodowym od osób prawnych i przepisy o VAT nie są zawsze zbieżne. 

I zdarza się, że np. sprzedaż, która na gruncie CIT jest przychodem, nie jest nim jeszcze,, na gruncie UoR. 

Ujmując więc jakąkolwiek operację gospodarczą, musimy sprawdzić, jak powinna ona zostać zaewidencjonowana z tych trzech perspektyw.

O czym pamiętać?

Chcąc, ująć daną operację sprawdzamy przede wszystkim:

  1. czy w ogóle powinna zostać ujęta na gruncie Uor, CIT i VAT,
  2. z jaką datą powinna zostać ujęta na gruncie Uor, CIT/PIT oraz VAT,
  3. z jaką wartością zaksięgujemy operację dla celów bilansowych, podatku dochodowego i VAT.

Z mojej perspektywy wiem, że najrozsądniej, szczególnie w przypadku, gdy mamy do czynienia z nietypowymi operacjami, które napotykamy po raz pierwszy, jest je przed księgowaniem właśnie przeanalizować, sprawdzić przepisy i rozpisać sobie księgowanie.

Analiza w praktyce, czyli spójrzmy na przykład

Zobacz teraz na przykładzie, o jakich rozbieżnościach tak naprawdę mówię.

Wyobraź sobie, że prowadzisz księgowość Alfa z o.o., czynnego podatnika VAT. 

W sierpniu spółka otrzymała zamówienie od stałego kontrahenta, na dostawę towarów. 

15 sierpnia wystawiła fakturę za tę dostawę na kwotę 36.900 zł (w tym 23% podatek VAT w kwocie 6.900 zł). 

Dostawa (krajowa) miała miejsce w dniu 2 września. W tym samym dniu kontrahent zapłacił za fakturę.

Jak ujmiemy taką operację w księgach?

Jeśli chcesz, zatrzymaj się tutaj i sprawdź, ile pamiętasz z przepisów i sam spróbuj rozpisać to księgowanie.

A następnie przeczytaj poniże,j jak ono powinno wyglądać.

Po pierwsze ustawa o rachunkowości

Zgodnie z prawem bilansowym i zasadą memoriałową, daną operację ujmujemy, w okresie którego dotyczy. 

Ustawa o rachunkowości nie precyzuje momentu ujęcia przychodu, ale zgodnie z międzynarodowymi standardami rachunkowości wiemy, że jest to z reguły moment dostawy, czyli moment, w którym przechodzą na nabywcę ryzyka i korzyści związane z towarem. 

Stąd z perspektywy UoR przychód zostanie rozpoznany z datą 2 września o wartości netto tj. 30.000 zł.

Po drugie podatek dochodowy CIT

Na gruncie CIT sytuacja się nieco komplikuje. 

Zgodnie z art. 12 ust. 3a:

Za datę powstania przychodu, o którym mowa w ust. 3, uważa się, z zastrzeżeniem ust. 3c-3g oraz 3j-3m, dzień wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usługi, albo częściowego wykonania usługi, nie później niż dzień:

  1. wystawienia faktury albo
  2. uregulowania należności.

Faktura została wystawiona przed dostawą, na gruncie CIT ta transakcja będzie przychodem rozpoznanym z datą wystawienia faktury tj. 15.08.

Czas na VAT

W przypadku podatku VAT obowiązek podatkowy powstaje na zasadach ogólnych, czyli w momencie dostawy towaru, czy wykonania usługi, chyba że wcześniej miała miejsce zapłata to z momentem dokonania płatności. 

Tutaj data wystawienia faktury nie ma żadnego znaczenia.

W związku z tym na gruncie VAT obowiązek podatkowy powstaje w momencie dostawy, tj. 02.09.

Ujmowanie przychodów księgach rachunkowych. MENTORIS
Ujmowanie przychodów księgach rachunkowych. MENTORIS

Jak widzisz, największe różnice w księgowaniu dotyczą podatku dochodowego CIT.

Niepoprawny moment rozpoznania przychodu na gruncie CIT to jeden z najczęstszych błędów, jaki popełniają właśnie początkujący księgowi.

Jeśli zainteresował Cię ten artykuł i chcesz dowiedzieć się więcej na temat przepisów CIT i tego, jak unikać błędów w ujmowaniu operacji na gruncie CIT, to zapraszam Cię do Akademii Podatkowej CIT Mentoris.
Dzięki niej opanujesz podatek dochodowy od osób prawnych i poczujesz się pewniej, ujmując operacje gospodarcze w księgach handlowych.

Akademia Podatkowa CIT w Mentoris

Napisz komentarz: