{"id":4839,"date":"2025-10-27T05:00:00","date_gmt":"2025-10-27T04:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/kursy-rachunkowosci.pl\/blog\/?p=4839"},"modified":"2026-04-09T15:07:53","modified_gmt":"2026-04-09T13:07:53","slug":"koszty-stale-i-zmienne-najprostsze-narzedzie-controllingowe-dla-ksiegowego","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kursy-rachunkowosci.pl\/blog\/koszty-stale-i-zmienne-najprostsze-narzedzie-controllingowe-dla-ksiegowego\/","title":{"rendered":"Koszty sta\u0142e i zmienne \u2013 najprostsze narz\u0119dzie controllingowe dla ksi\u0119gowego"},"content":{"rendered":"\n<p>Controlling wielu osobom kojarzy si\u0119 ze skomplikowanymi modelami i zaawansowan\u0105 matematyk\u0105. Tymczasem jedno z najwa\u017cniejszych narz\u0119dzi controllingowych jest banalnie proste, a jego znajomo\u015b\u0107 potrafi ca\u0142kowicie zmieni\u0107 spos\u00f3b, w jaki patrzysz na wyniki firmy i biznes.<\/p>\n\n\n\n<p>Mowa o podziale koszt\u00f3w na koszty sta\u0142e i koszty zmienne.<\/p>\n\n\n\n<p>W ksi\u0119gowo\u015bci znamy podzia\u0142 na koszty wg rodzaj\u00f3w, przedmiotu, funkcji, nie patrzymy zwykle jednak na nie ze wzgl\u0119du na to, jak si\u0119 zachowuj\u0105. A w\u0142a\u015bnie o to chodzi w podziale na koszty sta\u0142e i zmienne.<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Czym s\u0105 koszty sta\u0142e?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p>Koszty sta\u0142e to takie, kt\u00f3re nie zmieniaj\u0105 si\u0119 wraz z liczb\u0105 wykonanych us\u0142ug\/wytworzonych produkt\u00f3w czy sprzedanych towar\u00f3w. Firma ponosi je niezale\u017cnie od tego, czy wyprodukuje 1000 produkt\u00f3w czy 200, czy wykona 100 us\u0142ug czy 2.<\/p>\n\n\n\n<p>\ud83d\udc49 Przyk\u0142ady koszt\u00f3w sta\u0142ych:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><em>czynsz za biuro\/ za wynajem powierzchni magazynowej,<\/em><\/li>\n\n\n\n<li><em>wynagrodzenia pracownik\u00f3w administracji,<\/em><\/li>\n\n\n\n<li><em>amortyzacja sprz\u0119tu,<\/em><\/li>\n\n\n\n<li><em>ubezpieczenia.<\/em><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>One tworz\u0105 sta\u0142e \u201et\u0142o\u201d dzia\u0142alno\u015bci \u2013 i trzeba je pokry\u0107, aby firma mog\u0142a dzia\u0142a\u0107.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Czym s\u0105 koszty zmienne?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p>Koszty zmienne rosn\u0105 lub malej\u0105 proporcjonalnie do liczby \u015bwiadczonych us\u0142ug\/wytworzonych produkt\u00f3w \u2013 zale\u017c\u0105 od tego, ile us\u0142ug zrealizujesz\/produkt\u00f3w wyprodukujesz i jakich zasob\u00f3w do tego potrzebujesz.<\/p>\n\n\n\n<p>\ud83d\udc49 Przyk\u0142ady koszt\u00f3w zmiennych:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><em>materia\u0142y i surowce potrzebne do wykonania us\u0142ugi, wytworzenia produktu gotowego,<\/em><\/li>\n\n\n\n<li><em>prowizje od sprzeda\u017cy,<\/em><\/li>\n\n\n\n<li><em>dodatkowe koszty transportu czy podwykonawc\u00f3w, je\u015bli s\u0105 potrzebni tylko przy danej us\u0142udze,<\/em><\/li>\n\n\n\n<li><em>Koszt pracy os\u00f3b wykonuj\u0105cych us\u0142ug\u0119\/zwi\u0105zanych bezpo\u015brednio z produkcj\u0105, je\u015bli ich wynagrodzenie jest zmienne w zale\u017cno\u015bci od ilo\u015bci wykonanych us\u0142ug\/wytworzonych produkt\u00f3w (wynagrodzenie na godziny).<\/em><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>To one decyduj\u0105, ile faktycznie kosztuje ka\u017cda kolejna us\u0142uga czy produkt.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Jak to dzia\u0142a w praktyce?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p>Wyobra\u017a sobie, \u017ce Twoja firma \u015bwiadczy dwa rodzaje us\u0142ug: A i B.<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><em>Us\u0142uga A ma koszt zmienny 50 z\u0142 (g\u0142\u00f3wnie materia\u0142y) i sprzedawana jest w cenie 100 z\u0142.<\/em><\/li>\n\n\n\n<li><em>Us\u0142uga B ma koszt zmienny 80 z\u0142 (zn\u00f3w materia\u0142y) i sprzedawana jest w cenie 120 z\u0142.<\/em><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Na pierwszy rzut oka wydaje si\u0119, \u017ce us\u0142uga B jest \u201edro\u017csza\u201d, wi\u0119c powinna by\u0107 bardziej op\u0142acalna. Ale tu warto sprawdzi\u0107 mar\u017c\u0119. Czyli r\u00f3\u017cnic\u0119 pomi\u0119dzy przychodem a kosztem zmiennym na us\u0142udze. Je\u015bli j\u0105 wykalkulujemy dla ka\u017cdej z us\u0142ug, to zobaczymy:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><em>Mar\u017ca na us\u0142udze A = 100 z\u0142 \u2013 50 z\u0142 = 50 z\u0142.<\/em><\/li>\n\n\n\n<li><em>Mar\u017ca na us\u0142udze B = 120 z\u0142 \u2013 80 z\u0142 = 40 z\u0142.<\/em><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"601\" height=\"193\" src=\"https:\/\/kursy-rachunkowosci.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/tabelka.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-4840\" srcset=\"https:\/\/kursy-rachunkowosci.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/tabelka.png 601w, https:\/\/kursy-rachunkowosci.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/tabelka-300x96.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 601px) 100vw, 601px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p>I nagle okazuje si\u0119, \u017ce us\u0142uga A daje wy\u017csz\u0105 mar\u017c\u0119, mimo \u017ce jest ta\u0144sza dla klienta.<\/p>\n\n\n\n<p>Je\u017celi wi\u0119c firma ma np. ograniczon\u0105 ilo\u015b\u0107 os\u00f3b do \u015bwiadczenia us\u0142ug, czy ograniczon\u0105 ilo\u015b\u0107 materia\u0142\u00f3w, to bardziej op\u0142acalne dla niej jest realizowa\u0107 us\u0142ug\u0119 A ni\u017c us\u0142ug\u0119 B.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>A co z kosztami sta\u0142ymi?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p>Koszty sta\u0142e musisz pokry\u0107 mar\u017c\u0105 zrealizowanych us\u0142ug. Dopiero po ich pokryciu firma zaczyna zarabia\u0107 na czysto.<\/p>\n\n\n\n<p>Przyk\u0142ad:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><em>Twoje koszty sta\u0142e to 10 000 z\u0142 miesi\u0119cznie (op\u0142ata za biuro, osoby zatrudnione w dziale administracji).<\/em><\/li>\n\n\n\n<li><em>Wykonujesz us\u0142ug\u0119 A z mar\u017c\u0105 50 z\u0142.<\/em><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Ile us\u0142ug musisz sprzeda\u0107, \u017ceby wyj\u015b\u0107 na zero?<br>\ud83d\udc49 10 000 z\u0142 \/ 50 z\u0142 = 200 us\u0142ug A.<\/p>\n\n\n\n<p>Dlaczego?<\/p>\n\n\n\n<p>&nbsp;50 z\u0142 x 200 us\u0142ug A \u2013 10 000 z\u0142 = 0 z\u0142.<\/p>\n\n\n\n<p>To co wyliczyli\u015bmy czyli te 200 us\u0142ug to tzw. pr\u00f3g rentowno\u015bci \u2013 moment, od kt\u00f3rego firma zaczyna generowa\u0107 zysk.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Dlaczego to narz\u0119dzie jest tak wa\u017cne dla ksi\u0119gowego?<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p>Bo dzi\u0119ki zrozumieniu r\u00f3\u017cnicy pomi\u0119dzy kosztami sta\u0142ymi a zmiennymi mo\u017cesz jasno pokaza\u0107 szefowi:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><em>kt\u00f3ra us\u0142uga\/produkt naprawd\u0119 si\u0119 op\u0142aca,<\/em><\/li>\n\n\n\n<li><em>ilu klient\u00f3w trzeba obs\u0142u\u017cy\u0107, aby pokry\u0107 koszty sta\u0142e,<\/em><\/li>\n\n\n\n<li><em>czy warto rozwija\u0107 wszystkie us\u0142ugi, produkty\/towary, czy raczej skupi\u0107 si\u0119 na tych, kt\u00f3re daj\u0105 najwi\u0119ksz\u0105 mar\u017c\u0119. Lub wyeliminowa\u0107 np. te, kt\u00f3re przynosz\u0105 ujemn\u0105 mar\u017c\u0119.<\/em><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>To zmienia Twoj\u0105 rol\u0119 \u2013 z osoby, kt\u00f3ra \u201etylko ksi\u0119guje\u201d, stajesz si\u0119 partnerem biznesowym, kt\u00f3ry doradza i wp\u0142ywa na decyzje strategiczne. A to oznacza wi\u0119kszy szacunek szefa, szans\u0119 na awans i stabiln\u0105 pozycj\u0119 w firmie.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Podsumowanie<\/strong><\/h3>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p>Podzia\u0142 na koszty sta\u0142e i zmienne to jedno z najprostszych, a zarazem najskuteczniejszych narz\u0119dzi controllingowych.<br>Dzi\u0119ki niemu mo\u017cesz:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><em>obliczy\u0107 pr\u00f3g rentowno\u015bci,<\/em><\/li>\n\n\n\n<li><em>por\u00f3wna\u0107 op\u0142acalno\u015b\u0107 r\u00f3\u017cnych us\u0142ug\/produkt\u00f3w,<\/em><\/li>\n\n\n\n<li><em>doradza\u0107 zarz\u0105dowi, kt\u00f3re dzia\u0142ania s\u0105 naprawd\u0119 korzystne finansowo.<\/em><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>\ud83d\udc49 Chcesz poczyta\u0107 wi\u0119cej, na temat controllingu? <a href=\"https:\/\/kursy-rachunkowosci.pl\/blog\/controlling-w-pracy-ksiegowego-dlaczego-warto\/\" title=\"\"><strong>Sprawd\u017a ten wpis na blogu.<\/strong><\/a><\/p>\n\n\n\n<p>\ud83d\udc49 Chcesz zobaczy\u0107, jak takie proste narz\u0119dzia mo\u017cesz zastosowa\u0107 w swojej pracy?<br>Do\u0142\u0105cz do mojego szkolenia <strong><a href=\"https:\/\/kursy-rachunkowosci.pl\/webinary\/podstawy-rachunkowosci-zarzadczej-w-jeden-wieczor\" title=\"\">Podstawy rachunkowo\u015bci zarz\u0105dczej w jeden wiecz\u00f3r<\/a><\/strong>. Przekonasz si\u0119, \u017ce controlling nie jest trudny \u2013 a mo\u017ce by\u0107 Twoim najwi\u0119kszym atutem w karierze.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/kursy-rachunkowosci.pl\/webinary\/podstawy-rachunkowosci-zarzadczej-w-jeden-wieczor\" target=\"_blank\" rel=\" noreferrer noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"400\" src=\"https:\/\/kursy-rachunkowosci.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Odbio\u0301r-nagrania-webinaru-1024x400.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-5448\" srcset=\"https:\/\/kursy-rachunkowosci.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Odbio\u0301r-nagrania-webinaru-1024x400.png 1024w, https:\/\/kursy-rachunkowosci.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Odbio\u0301r-nagrania-webinaru-300x117.png 300w, https:\/\/kursy-rachunkowosci.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Odbio\u0301r-nagrania-webinaru-768x300.png 768w, https:\/\/kursy-rachunkowosci.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Odbio\u0301r-nagrania-webinaru-610x238.png 610w, https:\/\/kursy-rachunkowosci.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Odbio\u0301r-nagrania-webinaru.png 1280w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<div style=\"height:40px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p><\/p>\n\n\n<div class=\"kk-star-ratings kksr-auto kksr-align-left kksr-valign-bottom\"\n    data-payload='{&quot;align&quot;:&quot;left&quot;,&quot;id&quot;:&quot;4839&quot;,&quot;slug&quot;:&quot;default&quot;,&quot;valign&quot;:&quot;bottom&quot;,&quot;ignore&quot;:&quot;&quot;,&quot;reference&quot;:&quot;auto&quot;,&quot;class&quot;:&quot;&quot;,&quot;count&quot;:&quot;0&quot;,&quot;legendonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;readonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;score&quot;:&quot;0&quot;,&quot;starsonly&quot;:&quot;&quot;,&quot;best&quot;:&quot;5&quot;,&quot;gap&quot;:&quot;5&quot;,&quot;greet&quot;:&quot;Rate this post&quot;,&quot;legend&quot;:&quot;0\\\/5 - (0 votes)&quot;,&quot;size&quot;:&quot;24&quot;,&quot;title&quot;:&quot;Koszty sta\u0142e i zmienne \u2013 najprostsze narz\u0119dzie controllingowe dla ksi\u0119gowego&quot;,&quot;width&quot;:&quot;0&quot;,&quot;_legend&quot;:&quot;{score}\\\/{best} - ({count} {votes})&quot;,&quot;font_factor&quot;:&quot;1.25&quot;}'>\n            \n<div class=\"kksr-stars\">\n    \n<div class=\"kksr-stars-inactive\">\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"1\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"2\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"3\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"4\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" data-star=\"5\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n    <\/div>\n    \n<div class=\"kksr-stars-active\" style=\"width: 0px;\">\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n            <div class=\"kksr-star\" style=\"padding-right: 5px\">\n            \n\n<div class=\"kksr-icon\" style=\"width: 24px; height: 24px;\"><\/div>\n        <\/div>\n    <\/div>\n<\/div>\n                \n\n<div class=\"kksr-legend\" style=\"font-size: 19.2px;\">\n            <span class=\"kksr-muted\">Rate this post<\/span>\n    <\/div>\n    <\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Controlling wielu osobom kojarzy si\u0119 ze skomplikowanymi modelami i zaawansowan\u0105 matematyk\u0105. Tymczasem jedno z najwa\u017cniejszych narz\u0119dzi controllingowych jest banalnie proste, a jego znajomo\u015b\u0107 potrafi ca\u0142kowicie zmieni\u0107 spos\u00f3b, w jaki patrzysz na wyniki firmy i biznes. Mowa o podziale koszt\u00f3w na koszty sta\u0142e i koszty zmienne. W ksi\u0119gowo\u015bci znamy podzia\u0142 na koszty wg rodzaj\u00f3w, przedmiotu, funkcji, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":4853,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[102],"tags":[168,104,15,65,14,13,247],"class_list":["post-4839","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-rachunkowosc-zarzadcza","tag-biuro-rachunkowe","tag-controlling","tag-ksiegowy","tag-praca","tag-praca-ksiegowego","tag-rachunkowosc","tag-rachunkowosc-zarzadcza"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kursy-rachunkowosci.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4839","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kursy-rachunkowosci.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kursy-rachunkowosci.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kursy-rachunkowosci.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kursy-rachunkowosci.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4839"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/kursy-rachunkowosci.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4839\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5449,"href":"https:\/\/kursy-rachunkowosci.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4839\/revisions\/5449"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kursy-rachunkowosci.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4853"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kursy-rachunkowosci.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4839"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kursy-rachunkowosci.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4839"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kursy-rachunkowosci.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4839"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}