Zmiana polityki rachunkowo\u015bci to decyzja, kt\u00f3ra mo\u017ce znacz\u0105co wp\u0142yn\u0105\u0107 na obraz finansowy jednostki. Krajowy Standard Rachunkowo\u015bci nr 7 szczeg\u00f3\u0142owo reguluje zasady post\u0119powania w takich sytuacjach, dlatego warto zna\u0107 podstawowe regu\u0142y i procedury.<\/p>\n\n\n\n
W dzisiejszym wpisie na blogu Anna Ma\u0142ecka, wieloletni praktyk rachunkowo\u015bci, przybli\u017cy ten temat.<\/p>\n\n\n\n
Ka\u017cda jednostka prowadz\u0105ca ksi\u0119gi rachunkowe musi posiada\u0107 pisemn\u0105 dokumentacj\u0119 polityki rachunkowo\u015bci w j\u0119zyku polskim. To nie jest jedynie formalno\u015b\u0107 \u2013 dokument ten stanowi podstaw\u0119 prowadzenia rachunkowo\u015bci i musi obejmowa\u0107 kluczowe elementy: okre\u015blenie roku obrotowego i okres\u00f3w sprawozdawczych, metody wyceny aktyw\u00f3w i pasyw\u00f3w oraz ustalania wyniku finansowego, zak\u0142adowy plan kont z zasadami klasyfikacji zdarze\u0144, a tak\u017ce system ochrony danych ksi\u0119gowych i dokument\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Odpowiedzialno\u015b\u0107 za zatwierdzenie i aktualizacj\u0119 tej dokumentacji spoczywa na kierowniku jednostki, kt\u00f3ry musi to uczyni\u0107 w formie pisemnej. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce zakres dokumentacji ma charakter otwarty \u2013 ka\u017cda jednostka mo\u017ce go rozszerzy\u0107, dostosowuj\u0105c do w\u0142asnych potrzeb biznesowych.<\/p>\n\n\n\n
Ustawodawca przewidzia\u0142 dwie g\u0142\u00f3wne sytuacje, w kt\u00f3rych mo\u017cna dokona\u0107 zmian polityki rachunkowo\u015bci. Po pierwsze, s\u0105 to zmiany obowi\u0105zkowe wynikaj\u0105ce ze zmiany przepis\u00f3w o rachunkowo\u015bci lub utraty prawa do stosowania uproszcze\u0144. W takich przypadkach jednostka nie ma wyboru i musi dostosowa\u0107 si\u0119 do nowych wymog\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Po drugie, jednostka mo\u017ce zdecydowa\u0107 o dobrowolnej zmianie polityki, je\u015bli uzna, \u017ce jest to konieczne dla ja\u015bniejszego przedstawienia swojej sytuacji maj\u0105tkowej i finansowej. Takie decyzje mog\u0105 by\u0107 spowodowane zmian\u0105 przedmiotu dzia\u0142alno\u015bci, wej\u015bciem do grupy kapita\u0142owej wymagaj\u0105cej jednolitych zasad rachunkowo\u015bci, czy te\u017c ch\u0119ci\u0105 wykorzystania mo\u017cliwo\u015bci uproszcze\u0144.<\/p>\n\n\n\n
Niezale\u017cnie od przyczyny, wszystkie zmiany polityki rachunkowo\u015bci wprowadza si\u0119 ze skutkiem od pierwszego dnia roku obrotowego, bez wzgl\u0119du na dat\u0119 podj\u0119cia decyzji.<\/p>\n\n\n\n
Kluczowe dla praktyki ksi\u0119gowej jest prawid\u0142owe rozr\u00f3\u017cnienie, kt\u00f3re dzia\u0142ania faktycznie stanowi\u0105 zmian\u0119 polityki rachunkowo\u015bci. KSR nr 7 precyzyjnie to okre\u015bla.<\/p>\n\n\n\n
\u2705 TO JEST ZMIANA<\/strong><\/td>| \u274c TO NIE JEST ZMIANA<\/strong><\/td><\/tr> | Zmiana metod wyceny aktyw\u00f3w\/pasyw\u00f3w<\/td> | Przyj\u0119cie zasad dla nowych, nieistotnych zdarze\u0144<\/td><\/tr> | Zmiana sposobu klasyfikacji w sprawozdaniu<\/td> | Zmiana wysoko\u015bci warto\u015bci szacunkowych<\/td><\/tr> | Zmiana metody ustalania wyniku finansowego<\/td> | Zastosowanie zasad do nowych transakcji<\/td><\/tr> | Zmiana prezentacji w sprawozdaniu<\/td> | <\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n | Rozr\u00f3\u017cnienie to ma fundamentalne znaczenie, poniewa\u017c tylko rzeczywiste zmiany polityki rachunkowo\u015bci wymagaj\u0105 specjalnych procedur i ujawnie\u0144.<\/p>\n\n\n\n <\/div>\n\n\n\n Procedura wprowadzania zmian<\/strong><\/h3>\n\n\n\nProces wprowadzania zmian polityki rachunkowo\u015bci rozpoczyna si\u0119 od podj\u0119cia odpowiedniej uchwa\u0142y lub decyzji. W sp\u00f3\u0142kach kapita\u0142owych b\u0119dzie to uchwa\u0142a zarz\u0105du, w sp\u00f3\u0142kach osobowych \u2013 uchwa\u0142a wsp\u00f3lnik\u00f3w, a w firmach jednoosobowych \u2013 zarz\u0105dzenie w\u0142a\u015bciciela. Dokument powinien jasno okre\u015bla\u0107 zakres zmian i dat\u0119 ich wej\u015bcia w \u017cycie.<\/p>\n\n\n\n Nast\u0119pnie nale\u017cy wybra\u0107 odpowiedni\u0105 metod\u0119 uj\u0119cia skutk\u00f3w zmiany. KSR nr 7 przewiduje trzy podej\u015bcia, kt\u00f3re stosuje si\u0119 w okre\u015blonej hierarchii. Preferowane jest pe\u0142ne podej\u015bcie retrospektywne, kt\u00f3re polega na zastosowaniu zmienionych zasad tak, jakby obowi\u0105zywa\u0142y od zawsze. Oznacza to przekszta\u0142cenie danych por\u00f3wnawczych i odniesienie skutk\u00f3w na kapita\u0142 w\u0142asny jako zysk lub strat\u0119 z lat ubieg\u0142ych.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli pe\u0142ne podej\u015bcie retrospektywne jest praktycznie niewykonalne \u2013 na przyk\u0142ad ze wzgl\u0119du na brak danych historycznych lub konieczno\u015b\u0107 poniesienia niewsp\u00f3\u0142miernych koszt\u00f3w \u2013 stosuje si\u0119 ograniczone podej\u015bcie retrospektywne. W ostateczno\u015bci, gdy i to nie jest mo\u017cliwe, jednostka mo\u017ce zastosowa\u0107 podej\u015bcie prospektywne, odnosz\u0105c skutki zmian na wynik bie\u017c\u0105cego roku bez przekszta\u0142cania danych por\u00f3wnawczych.<\/p>\n\n\n\n <\/div>\n\n\n\n Przyk\u0142ad praktyczny<\/strong><\/h3>\n\n\n\nZobaczmy, jak wygl\u0105da to w praktyce na przyk\u0142adzie sp\u00f3\u0142ki ABC, kt\u00f3ra postanowi\u0142a zmieni\u0107 metod\u0119 wyceny nieruchomo\u015bci inwestycyjnych z ceny nabycia na warto\u015b\u0107 godziw\u0105. Powodem tej decyzji by\u0142o wej\u015bcie do grupy kapita\u0142owej wymagaj\u0105cej jednolitych zasad wyceny.<\/p>\n\n\n\n Sp\u00f3\u0142ka posiada\u0142a grunt zakupiony za 2.000.000 z\u0142, kt\u00f3rego warto\u015b\u0107 godziwa na koniec roku wynios\u0142a 4.000.000 z\u0142. Po zastosowaniu pe\u0142nego podej\u015bcia retrospektywnego, ksi\u0119gowania wygl\u0105da\u0142y nast\u0119puj\u0105co: zwi\u0119kszenie warto\u015bci inwestycji w nieruchomo\u015bci o 2.000.000 z\u0142 z jednoczesnym odniesiem tej kwoty na zysk z lat ubieg\u0142ych, a nast\u0119pnie utworzenie rezerwy na podatek odroczony w wysoko\u015bci 380.000 z\u0142 (19% od 2.000.000 z\u0142).<\/p>\n\n\n\n W rezultacie w bilansie sp\u00f3\u0142ka wykaza\u0142a inwestycje w nieruchomo\u015bci w wysoko\u015bci 4.000.000 z\u0142 zamiast pierwotnych 2.000.000 z\u0142, a zysk z lat ubieg\u0142ych zwi\u0119kszy\u0142 si\u0119 o 1.620.000 z\u0142 (2.000.000 z\u0142 minus 380.000 z\u0142 podatku odroczonego).<\/p>\n\n\n\n <\/div>\n\n\n\n Ujawnianie w sprawozdaniu finansowym<\/strong><\/h3>\n\n\n\nWprowadzenie zmian polityki rachunkowo\u015bci wi\u0105\u017ce si\u0119 z obowi\u0105zkiem odpowiedniego ujawnienia ich skutk\u00f3w w sprawozdaniu finansowym. W informacji dodatkowej nale\u017cy szczeg\u00f3\u0142owo opisa\u0107 rodzaj i przyczyny wprowadzonych zmian oraz przedstawi\u0107 ich liczbowy wp\u0142yw na wynik finansowy i kapita\u0142 w\u0142asny. Je\u015bli dokonano przekszta\u0142cenia danych por\u00f3wnawczych, powinny one zosta\u0107 wykazane w odr\u0119bnej kolumnie bilansu oznaczonej jako “Przekszta\u0142cone dane por\u00f3wnawcze”.<\/p>\n\n\n\n <\/div>\n\n\n\n Najwa\u017cniejsze zasady do zapami\u0119tania<\/strong><\/h3>\n\n\n\nW praktyce ksi\u0119gowej warto pami\u0119ta\u0107 o kilku kluczowych zasadach. Zmiany polityki rachunkowo\u015bci wprowadza si\u0119 wy\u0142\u0105cznie od pierwszego dnia roku obrotowego \u2013 nigdy w trakcie roku obrotowego. Ka\u017cda zmiana musi by\u0107 szczeg\u00f3\u0142owo udokumentowana i uzasadniona w informacji dodatkowej. Przy zastosowaniu podej\u015bcia retrospektywnego konieczne jest zapewnienie por\u00f3wnywalno\u015bci danych poprzez odpowiednie przekszta\u0142cenie informacji z poprzednich okres\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Zmiana polityki rachunkowo\u015bci to decyzja o daleko id\u0105cych konsekwencjach, kt\u00f3ra wp\u0142ywa na por\u00f3wnywalno\u015b\u0107 sprawozda\u0144 finansowych mi\u0119dzy okresami. Dlatego przed wprowadzeniem jakichkolwiek zmian warto skonsultowa\u0107 si\u0119 z audytorem i upewni\u0107 si\u0119, \u017ce wszystkie procedury zostan\u0105 przeprowadzone zgodnie z wymogami KSR nr 7.<\/p>\n\n\n\n Chcesz wi\u0119cej takich opracowa\u0144? Koniecznie do\u0142\u0105cz do Pras\u00f3wki Ksi\u0119gowego<\/a>, w kt\u00f3rej publikujemy tego typu tre\u015bci.<\/strong><\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n |