W codziennej praktyce ksi\u0119gowej regularnie spotykamy si\u0119 z pytaniami przedsi\u0119biorc\u00f3w, kt\u00f3rzy po zako\u0144czeniu jednej dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej, planuj\u0105 rozpocz\u0119cie nowej. Typowym przyk\u0142adem jest sytuacja pana Tomka, kt\u00f3ry w latach 2020-2024 prowadzi\u0142 jednoosobow\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105, \u015bwiadcz\u0105c us\u0142ugi remontowe jako czynny podatnik VAT. W 2024 roku zdecydowa\u0142 si\u0119 zlikwidowa\u0107 t\u0119 dzia\u0142alno\u015b\u0107, osi\u0105gn\u0105wszy obr\u00f3t na poziomie 250.000 z\u0142otych. Teraz, w 2025 roku, rozwa\u017ca otwarcie nowej dzia\u0142alno\u015bci, tym razem w zupe\u0142nie innej bran\u017cy \u2013 handlu artyku\u0142ami spo\u017cywczymi.<\/p>\n\n\n\n
Pan Tomek pyta, czy mo\u017ce skorzysta\u0107 z podmiotowego zwolnienia z VAT, skoro b\u0119dzie dzia\u0142a\u0142 w ca\u0142kowicie odmiennej dziedzinie. To pytanie ilustruje cz\u0119sty b\u0142\u0105d w my\u015bleniu przedsi\u0119biorc\u00f3w, kt\u00f3rzy zak\u0142adaj\u0105, \u017ce zmiana profilu dzia\u0142alno\u015bci oznacza “nowy start” tak\u017ce w kontek\u015bcie podatkowym.<\/p>\n\n\n\n
Zapraszam Ci\u0119 dzisiaj do wpisu na blogu przygotowanego przez Ann\u0119 Ma\u0142eck\u0105, kt\u00f3ra rozk\u0142ada ten temat na czynniki pierwsze \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n
Niestety, w opisanej sytuacji pan Tomek nie mo\u017ce skorzysta\u0107 z podmiotowego zwolnienia z VAT. Cho\u0107 jego nowa dzia\u0142alno\u015b\u0107 b\u0119dzie dotyczy\u0107 zupe\u0142nie innej bran\u017cy, z punktu widzenia prawa podatkowego pozostaje tym samym podatnikiem. Kluczowe jest tutaj zrozumienie, \u017ce osoba fizyczna prowadz\u0105ca dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 nie przestaje by\u0107 podatnikiem VAT jedynie z powodu zmiany profilu dzia\u0142alno\u015bci czy nawet jej czasowego zawieszenia.<\/p>\n\n\n\n
Podmiotowe zwolnienie z VAT, okre\u015blone w artykule 113 ustawy o VAT, jest mechanizmem wspieraj\u0105cym ma\u0142ych przedsi\u0119biorc\u00f3w. Zgodnie z podstawow\u0105 zasad\u0105, zwolnienie przys\u0142uguje podatnikom, kt\u00f3rych sprzeda\u017c w poprzednim roku podatkowym nie przekroczy\u0142a 200.000 z\u0142otych. Dla tych, kt\u00f3rzy rozpoczynaj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 w trakcie roku, limit ten jest liczony proporcjonalnie do okresu prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
Jednak ustawodawca przewidzia\u0142 r\u00f3wnie\u017c sytuacje, w kt\u00f3rych podatnik wcze\u015bniej korzysta\u0142 ze zwolnienia, nast\u0119pnie je utraci\u0142 lub z niego zrezygnowa\u0142. W takich przypadkach mo\u017cliwo\u015b\u0107 ponownego skorzystania ze zwolnienia jest ograniczona trzema kumulatywnymi warunkami. Po pierwsze, od ko\u0144ca roku, w kt\u00f3rym nast\u0105pi\u0142a utrata prawa lub rezygnacja, musi up\u0142yn\u0105\u0107 co najmniej rok. Po drugie, podatnik nie mo\u017ce wykonywa\u0107 czynno\u015bci wymienionych w artykule 113 ust. 13 ustawy o VAT. Po trzecie, i to jest kluczowe w naszym przypadku, warto\u015b\u0107 sprzeda\u017cy w poprzednim roku podatkowym nie mo\u017ce przekroczy\u0107 200.000 z\u0142otych.<\/p>\n\n\n\n
Wracaj\u0105c do sytuacji pana Tomka, mo\u017cemy przeanalizowa\u0107 ka\u017cdy z wymaganych warunk\u00f3w. Warunek czasowy wymaga szczeg\u00f3lnej uwagi \u2013 zgodnie z przepisami, od ko\u0144ca roku, w kt\u00f3rym nast\u0105pi\u0142a utrata prawa do zwolnienia, musi up\u0142yn\u0105\u0107 co najmniej rok. Z opisu wiemy, \u017ce pan Tomek prowadzi\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 jako czynny podatnik VAT w latach 2020-2024, ale nie wiemy dok\u0142adnie, w kt\u00f3rym roku utraci\u0142 prawo do zwolnienia (mog\u0142o to nast\u0105pi\u0107 ju\u017c w 2020, 2021, 2022 lub 2023 roku). Je\u015bli utraci\u0142 to prawo przed 2024 rokiem, warunek czasowy mo\u017ce by\u0107 spe\u0142niony. Warunek przedmiotowy nie stanowi problemu, poniewa\u017c handel artyku\u0142ami spo\u017cywczymi nie nale\u017cy do czynno\u015bci wykluczonych ze zwolnienia. Decyduj\u0105cym problemem jest jednak warunek obrotowy \u2013 obr\u00f3t pana Tomka w 2024 roku wyni\u00f3s\u0142 250.000 z\u0142otych, co przekracza ustawowy limit 200.000 z\u0142otych wymagany do skorzystania ze zwolnienia.<\/p>\n\n\n\n
Odbiegaj\u0105c dalej w przysz\u0142o\u015b\u0107, je\u017celi w 2025 roku pan Tomek nie przekroczy\u0142by limitu 200.000 z\u0142otych, to od stycznia 2026 roku m\u00f3g\u0142by skorzysta\u0107 ze zwolnienia przewidzianego w ustawie. Z gdybaniem o przysz\u0142o\u015bci jest jednak jeden problem \u2013 nie mamy pewno\u015bci, czy obecnie obowi\u0105zuj\u0105ce przepisy pozostan\u0105 nadal w takiej formie. Tak w\u0142a\u015bnie jest w przypadku limitu uprawniaj\u0105cego do zwolnienia z VAT \u2013 na chwil\u0119 obecn\u0105 w planach jest jego podwy\u017cszenie do 240.000 z\u0142otych od 2026 roku, ale to jeszcze nic pewnego. <\/p>\n\n\n\n
Organy podatkowe wielokrotnie wypowiada\u0142y si\u0119 na temat ci\u0105g\u0142o\u015bci podatkowej os\u00f3b fizycznych prowadz\u0105cych dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105. Szczeg\u00f3lnie istotna jest interpretacja Dyrektora KIS z marca 2024 roku, w kt\u00f3rej organ podkre\u015bli\u0142, \u017ce wznowienie dzia\u0142alno\u015bci po przerwie spowodowanej likwidacj\u0105, nie ma wp\u0142ywu na byt osoby fizycznej jako podatnika VAT. Organ wyja\u015bni\u0142, \u017ce ustanie bytu prawnopodatkowego nast\u0119puje jedynie w przypadku zmiany formy prawnej prowadzonej dzia\u0142alno\u015bci, na przyk\u0142ad przej\u015bcia z dzia\u0142alno\u015bci jednoosobowej do sp\u00f3\u0142ki cywilnej, a nie w przypadku czasowego zaniechania wykonywania czynno\u015bci opodatkowanych.<\/p>\n\n\n\n
Z praktycznego punktu widzenia oznacza to, \u017ce gdy klient pyta o mo\u017cliwo\u015b\u0107 skorzystania ze zwolnienia podmiotowego po wznowieniu dzia\u0142alno\u015bci, musimy zawsze sprawdzi\u0107 trzy kluczowe elementy. Przede wszystkim nale\u017cy ustali\u0107, jaki by\u0142 obr\u00f3t w ostatnim pe\u0142nym roku prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci \u2013 je\u015bli przekroczy\u0142 200.000 z\u0142otych, zwolnienie nie przys\u0142uguje niezale\u017cnie od innych okoliczno\u015bci. Nast\u0119pnie warto zweryfikowa\u0107 rodzaj planowanej dzia\u0142alno\u015bci, aby upewni\u0107 si\u0119, \u017ce nie nale\u017cy do wykluczonych z artyku\u0142u 113 ust\u0119p 13. Wreszcie nale\u017cy sprawdzi\u0107, czy od utraty zwolnienia min\u0105\u0142 odpowiedni okres.<\/p>\n\n\n\n
Cz\u0119stym b\u0142\u0119dem jest za\u0142o\u017cenie, \u017ce zmiana bran\u017cy oznacza rozpocz\u0119cie dzia\u0142alno\u015bci przez “nowego” podatnika. Innym problemem bywa nieprawid\u0142owe liczenie okresu \u2013 pami\u0119tajmy, \u017ce liczy si\u0119 koniec roku kalendarzowego, w kt\u00f3rym nast\u0105pi\u0142a utrata prawa, a nie konkretna data likwidacji dzia\u0142alno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
W sytuacji, gdy klient nie mo\u017ce skorzysta\u0107 ze zwolnienia podmiotowego, nale\u017cy go poinformowa\u0107 o konieczno\u015bci rejestracji jako czynny podatnik VAT. Rejestracja powinna nast\u0105pi\u0107 przed pierwsz\u0105 sprzeda\u017c\u0105, a nast\u0119pnie klient b\u0119dzie zobowi\u0105zany do sk\u0142adania deklaracji VAT-7 oraz JPK_VAT. Warto rozwa\u017cy\u0107 rejestracj\u0119 jako podatnik kwartalny, je\u015bli prognozowany roczny obr\u00f3t nie przekroczy 200.000 z\u0142otych \u2013 pozwoli to na rozliczanie VAT co kwarta\u0142 zamiast co miesi\u0105c, cho\u0107 JPK_VAT nadal nale\u017cy sk\u0142ada\u0107 miesi\u0119cznie.<\/p>\n\n\n\n
Przypadek pana Tomka pokazuje, jak wa\u017cne jest dok\u0142adne przeanalizowanie sytuacji prawno-podatkowej klienta przed udzieleniem informacji. Podmiotowe zwolnienie z VAT po wznowieniu dzia\u0142alno\u015bci nie jest automatyczne i wymaga spe\u0142nienia wszystkich warunk\u00f3w ustawowych, w tym nieprzekroczenia limitu obrotowego w ostatnim roku prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci. Zmiana profilu dzia\u0142alno\u015bci, cho\u0107 mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 istotna z ekonomicznego punktu widzenia, nie ma wp\u0142ywu na ci\u0105g\u0142o\u015b\u0107 podatkow\u0105 osoby fizycznej jako podatnika VAT.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n