Bilans jest podstawowym narz\u0119dziem do oceny sytuacji finansowej sp\u00f3\u0142ki. S\u0142u\u017cy nie tylko ksi\u0119gowym, ale tak\u017ce osobom zarz\u0105dzaj\u0105cym oraz inwestorom. A co z bilansu wyczytaj\u0105 osoby kompletnie nieznaj\u0105ce si\u0119 na finansach i ksi\u0119gowo\u015bci? <\/p>\n\n\n\n
Jak si\u0119 okazuje ca\u0142kiem sporo, a wystarczy do tego podstawowa, do\u015b\u0107 og\u00f3lna wiedza, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna zdoby\u0107 w par\u0119 minut, przeszukuj\u0105c Internet. Od czego zacz\u0105\u0107?<\/p>\n\n\n\n
Zapraszam Ci\u0119 do wpisu przygotowanego przez Ani\u0119 Ma\u0142eck\u0105, wieloletniego praktyka rachunkowo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
Budowa bilansu<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
Nie ka\u017cdy bilans b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142 tak samo \u2013 ustawa o rachunkowo\u015bci przewiduje mo\u017cliwo\u015b\u0107 stosowania uproszcze\u0144 dla jednostek ma\u0142ych i mikro co powoduje, \u017ce informacje pokazane w ich bilansie s\u0105 nieco bardziej \u201eskompresowane\u201d. Inaczej te\u017c b\u0119dzie wygl\u0105da\u0142 bilans dla bank\u00f3w i instytucji finansowych.<\/p>\n\n\n\n
Bilans najcz\u0119\u015bciej jest przedstawiony w formie tabelarycznej. Sk\u0142ada si\u0119 z dw\u00f3ch cz\u0119\u015bci \u2013 aktyw\u00f3w, czyli maj\u0105tku jednostki i pasyw\u00f3w \u2013 w skr\u00f3cie \u017ar\u00f3de\u0142 finansowania aktyw\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n
Co do zasady bilans jest sporz\u0105dzany na dany dzie\u0144, a wi\u0119c przedstawia on stan jednostki w\u0142a\u015bnie na ten dzie\u0144. W bilansie znajdziesz te\u017c dane por\u00f3wnawcze z poprzedniego okresu, lub analogicznego okresu z przesz\u0142o\u015bci (na przyk\u0142ad por\u00f3wnywane s\u0105 I kwarta\u0142y danego roku).<\/p>\n\n\n\n
Zar\u00f3wno cz\u0119\u015b\u0107 po\u015bwi\u0119cona aktywom, jak i pasywom jest podzielona na mniejsze jednostki, kt\u00f3re s\u0105 u\u0142o\u017cone w okre\u015blony spos\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
Aktywa \u2013 co to dok\u0142adnie jest?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
Jak ju\u017c na wst\u0119pie wspomina\u0142am, aktywa pokazuj\u0105 nam informacj\u0119 na temat maj\u0105tku jednostki. Aktywa w bilansie prezentowane s\u0105 w kolejno\u015bci od tych najtrwalszych, do tych najbardziej p\u0142ynnych. <\/p>\n\n\n\n
Na samym pocz\u0105tku mamy wi\u0119c aktywa trwa\u0142e (czyli przeznaczone do u\u017cytkowania na okres d\u0142u\u017cszy ni\u017c 12 miesi\u0119cy): warto\u015bci niematerialne i prawne (np. licencje), \u015brodki trwa\u0142e (np. budynek, samoch\u00f3d itd.), \u015brodki trwa\u0142e w budowie i inwestycje d\u0142ugoterminowe. Wszystkie te pozycje prezentuj\u0105 maj\u0105tek jednostki, kt\u00f3ry z za\u0142o\u017cenia b\u0119dzie u\u017cytkowany przez okres d\u0142u\u017cszy ni\u017c rok czasu.<\/p>\n\n\n\n
Nast\u0119pnie, prezentowane s\u0105 aktywa o wi\u0119kszym stopniu p\u0142ynno\u015bci tzw. aktywa obrotowe. Tutaj mo\u017cemy wyszczeg\u00f3lni\u0107:<\/p>\n\n\n\n
\n
zapasy, a wi\u0119c materia\u0142y do produkcji, p\u00f3\u0142produkty, produkty, towary i zaliczki na dostawy i us\u0142ugi, a wi\u0119c w skr\u00f3cie warto\u015b\u0107 magazynu,<\/em><\/strong><\/li>\n\n\n\n
nale\u017cno\u015bci, czyli \u015brodki pieni\u0119\u017cne, kt\u00f3re maj\u0105 w przysz\u0142o\u015bci wp\u0142yn\u0105\u0107 do jednostki. S\u0105 to nie tylko nale\u017cno\u015bci od kontrahent\u00f3w, ale nadp\u0142aty podatk\u00f3w do zwrotu z US, a tak\u017ce dop\u0142aty\/dotacje, kt\u00f3re zosta\u0142y przyznane, ale jeszcze niewyp\u0142acone,<\/em><\/strong><\/li>\n\n\n\n
kr\u00f3tkoterminowe aktywa finansowe, czyli g\u0142\u00f3wnie \u015brodki pieni\u0119\u017cne posiadane przez firm\u0119, ale nie tylko. W tej pozycji znajdziemy tak\u017ce informacj\u0119 o posiadanych w innych jednostkach udzia\u0142ach\/akcjach przeznaczonych do sprzeda\u017cy, udzielonych po\u017cyczkach (o okresie sp\u0142aty do 1 roku),<\/em><\/strong><\/li>\n\n\n\n
rozliczenia mi\u0119dzyokresowe, czyli koszty przysz\u0142ych okres\u00f3w.<\/em><\/strong><\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n
Na samym ko\u0144cu znajdziemy informacj\u0119 o nale\u017cnych wp\u0142atach na kapita\u0142 podstawowy i udzia\u0142ach (akcjach) w\u0142asnych jednostki.<\/p>\n\n\n\n
Nie do ko\u0144ca \ud83d\ude09 Pasywa jest to cz\u0119\u015b\u0107 bilansu, kt\u00f3ra informuje nas o \u017ar\u00f3d\u0142ach finansowania aktyw\u00f3w. M\u00f3wi\u0105c pro\u015bciej, tutaj znajdziemy informacj\u0119 o tym sk\u0105d jednostka mia\u0142a \u015brodki na zakup maj\u0105tku wymienionego w pozycjach aktyw\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Pasywa r\u00f3wnie\u017c s\u0105 podzielone na cz\u0119\u015bci, ale w troch\u0119 inny spos\u00f3b. <\/p>\n\n\n\n
W pasywach wyr\u00f3\u017cniamy kapita\u0142y i zobowi\u0105zania. Kapita\u0142y daj\u0105 nam informacj\u0119, jaka cz\u0119\u015b\u0107 maj\u0105tku zosta\u0142a sfinansowana z w\u0142asnych \u017ar\u00f3de\u0142 \u2013 kapita\u0142u w\u0142asnego, zapasowego, zysk\u00f3w z lat ubieg\u0142ych oraz bie\u017c\u0105cego wyniku jednostki. Druga cz\u0119\u015b\u0107 pasyw\u00f3w \u2013 zobowi\u0105zania to inaczej zewn\u0119trzne \u017ar\u00f3d\u0142a finansowania. <\/p>\n\n\n\n
I tutaj mo\u017cemy jeszcze wyr\u00f3\u017cni\u0107 zobowi\u0105zania d\u0142ugoterminowe, a wi\u0119c te do sp\u0142aty w okresie przekraczaj\u0105cym 1 rok, gdzie najcz\u0119\u015bciej b\u0119d\u0105 pokazane po\u017cyczki b\u0105d\u017a kredyty, a tak\u017ce zobowi\u0105zania kr\u00f3tkoterminowe, a wi\u0119c te o okresie sp\u0142aty kr\u00f3tszym ni\u017c 1 rok, najcz\u0119\u015bciej b\u0119d\u0105 to zobowi\u0105zania z tytu\u0142u dostaw i us\u0142ug, wynagrodze\u0144 i podatk\u00f3w. Inaczej m\u00f3wi\u0105c wszystko to, co jednostka b\u0119dzie musia\u0142a zap\u0142aci\u0107 w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
Co dalej?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
Wiedz\u0105c ju\u017c, co to s\u0105 aktywa i pasywa oraz co si\u0119 sk\u0142ada na ich pozycje, mo\u017cemy odczyta\u0107 warto\u015bci tych pozycji i zobaczy\u0107, jaki jest stan maj\u0105tku jednostki. Jest to dosy\u0107 prosta sprawa, ale nieraz nie daje nam to wystarczaj\u0105cej informacji na temat sytuacji jednostki. W jaki spos\u00f3b mo\u017cemy wyczyta\u0107 wi\u0119cej z bilansu? <\/p>\n\n\n\n
Przede wszystkim por\u00f3wnuj\u0105c stany obecne do tych z poprzedniego okresu i zadaj\u0105c sobie pytanie dlaczego ta zmiana powsta\u0142a. Naj\u0142atwiej b\u0119dzie to wyja\u015bni\u0107 na przyk\u0142adach, ale zanim przejdziemy do przyk\u0142ad\u00f3w, to przypomn\u0119 jeszcze podstawow\u0105 zasad\u0119 rachunkowo\u015bci \u2013 zasad\u0119 dwustronnego zapisu. <\/p>\n\n\n\n
Efektem stosowania tej zasady jest to, \u017ce aktywa zawsze s\u0105 r\u00f3wne pasywom. Tak wi\u0119c,<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
je\u017celi aktywa rosn\u0105, to gdzie\u015b w pasywach musi si\u0119 znale\u017a\u0107 przyczyna tego wzrostu. Oczywi\u015bcie mo\u017ce si\u0119 te\u017c zdarzy\u0107 tak, \u017ce jedna pozycja w aktywach ro\u015bnie, a inna maleje, ale per saldo zmiana zawsze b\u0119dzie na zero.<\/p>\n\n\n\n
Przeanalizujmy kilka przyk\u0142ad\u00f3w:<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
1) <\/strong>analizuj\u0105c bilans, zauwa\u017cy\u0142e\u015b znaczny wzrost \u015brodk\u00f3w pieni\u0119\u017cnych w aktywach. Co mo\u017ce by\u0107 jego przyczyn\u0105? Jak zawsze mamy kilka mo\u017cliwo\u015bci. Je\u017celi spojrzymy w pasywa, mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107, \u017ce pozycja dotycz\u0105ca po\u017cyczek wzros\u0142a, w\u00f3wczas mo\u017cemy przypuszcza\u0107, \u017ce jednostka zaci\u0105gn\u0119\u0142a po\u017cyczk\u0119, kt\u00f3ra zosta\u0142a wyp\u0142acona.<\/p>\n\n\n\n
Je\u017celi w pasywach nie b\u0119dzie znacz\u0105cych zmian, mo\u017cemy si\u0119 przyjrze\u0107 bardziej aktywom \u2013 mo\u017ce, si\u0119 zdarzy\u0107 tak, \u017ce zaobserwujemy znaczny spadek nale\u017cno\u015bci, co oznacza\u0142oby, \u017ce kontrahent uregulowa\u0142 nale\u017cno\u015bci za sprzedane produkty\/towary.<\/p>\n\n\n\n
W bilansie mo\u017ce to wygl\u0105da\u0107 tak:<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
lub tak:<\/p>\n\n\n\n
2)<\/strong> analizuj\u0105c bilans, zauwa\u017cy\u0142e\u015b znacz\u0105cy wzrost \u015brodk\u00f3w trwa\u0142ych i zmniejszenie \u015brodk\u00f3w trwa\u0142ych w budowie \u2013 najprawdopodobniej oznacza to zako\u0144czenie budowy i oddanie \u015brodka trwa\u0142ego do u\u017cytkowania<\/p>\n\n\n\n
w bilansie b\u0119dzie to wygl\u0105da\u0107 tak:<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
3) <\/strong>analizuj\u0105c bilans, zauwa\u017cy\u0142e\u015b spadek zobowi\u0105za\u0144 z tytu\u0142u po\u017cyczek\/kredyt\u00f3w \u2013 jednocze\u015bnie w aktywach zmala\u0142y \u015brodki pieni\u0119\u017cne, co mo\u017ce oznacza\u0107? Najprawdopodobniej jednostka sp\u0142aci\u0142a kredyty\/po\u017cyczki przed terminem.<\/p>\n\n\n\n
w bilansie b\u0119dzie to wygl\u0105da\u0107 tak:<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n<\/figure>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
Pami\u0119taj, \u017ce s\u0105 to tylko przypuszczenia i najpopularniejsze powody zmian warto\u015bci w bilansie \u2013 wi\u0119cej informacji na temat istotnych zdarze\u0144 gospodarczych mo\u017cesz znale\u017a\u0107 w informacji dodatkowej lub uzyska\u0107 bezpo\u015brednio od jednostki, kt\u00f3r\u0105 analizujesz.<\/p>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
Podsumowanie<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
<\/div>\n\n\n\n
Czytanie informacji z bilansu nie jest wcale takie trudne, jakby si\u0119 mog\u0142o wydawa\u0107 na pierwszy rzut oka i wcale nie musisz by\u0107 ksi\u0119gowym, aby zrobi\u0107 to szybko i sprawnie. <\/p>\n\n\n\n
Na pewno bez dodatkowych informacji nie uda Ci si\u0119 odczyta\u0107 wszystkiego, ale przynajmniej zbierzesz podstawowe informacje, kt\u00f3re pos\u0142u\u017c\u0105 Ci do sformu\u0142owania dalszych pyta\u0144. Dodatkowa wiedza z zakresu ksi\u0119gowo\u015bci i tego jak ujmowane s\u0105 operacje gospodarcze w ksi\u0119gach, na pewno pozwoli Ci dzia\u0142a\u0107 szybciej i sprawniej. <\/p>\n\n\n\n
Oczywi\u015bcie b\u0119dziesz w stanie te\u017c wyczyta\u0107 coraz wi\u0119cej informacji. <\/p>\n\n\n\n
Pami\u0119taj, \u017ce nawet do\u015bwiadczona ksi\u0119gowa nie jest stanie odczyta\u0107 bilansu idealnie bez dodatkowych informacji na temat zdarze\u0144 gospodarczych, a o tych najwa\u017cniejszych znajdziesz informacj\u0119 w innej cz\u0119\u015bci sprawozdania finansowego \u2013 informacji dodatkowej.<\/p>\n\n\n\n
![\"Bilans](\"https:\/\/kursy-rachunkowosci.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Bilans-wersja-dla-malych-jednostek.png\")
<\/figure>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n![\"Aktywa.](\"https:\/\/kursy-rachunkowosci.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Akrtywa.-Jak-czytac\u0301-bilans-Mentoris.png\")
<\/figure>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n![\"Akrtywa.](\"https:\/\/kursy-rachunkowosci.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Akrtywa-2.-Jak-czytac\u0301-bilans-Mentoris.png\")
<\/figure>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n![\"Akrtywa.](\"https:\/\/kursy-rachunkowosci.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Akrtywa-3.-Jak-czytac\u0301-bilans-Mentoris.png\")
<\/figure>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n![\"Akrtywa.](\"https:\/\/kursy-rachunkowosci.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Akrtywa-4.-Jak-czytac\u0301-bilans-Mentoris.png\")
<\/figure>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n\n![\"Jak](\"https:\/\/kursy-rachunkowosci.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/Jak-czytac\u0301-sprawozdanie-finansowe-analiza-na-przykladzie-krok-po-kroku.png\")
<\/a><\/figure>\n\n\n\n<\/div>\n\n\n