Home / Rachunkowość ludzkim okiem

Rachunkowość ludzkim okiem

Feature Image

Kto może prowadzić Podatkową Książkę Przychodów i Rozchodów i jak ona wygląda?

, 30 września 2021

Księga podatkowa służy do dokumentowania przez przedsiębiorcę operacji gospodarczych. To w niej ustala podstawę opodatkowania oraz wysokość podatku dochodowego na dany rok podatkowy. W tym artykule przyjrzymy się bliżej temu, kto może prowadzić PKPiR oraz jak ona wygląda.


Kto może prowadzić Podatkową Książkę Przychodów i Rozchodów?

Zgodnie z art. 2 rozporządzenia o KPiR oraz art. 24a ustawy o p.d.o.f do prowadzenia PKPiR zobowiązanie są następujące podmioty:

  • osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, 
  • spółki cywilne osób fizycznych, 
  • spółki jawne osób fizycznych, 
  • spółki partnerskie,

ALE! Wtedy, jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły mniej niż równowartość w walucie polskiej 2 000 000 euro (po kursie NBP na pierwszy dzień roboczy października roku poprzedniego)! W przeciwnym wypadku muszą prowadzić KSIĘGI RACHUNKOWE.

Kolejne podmioty uprawnione do prowadzenia PKPiR to:

  • wykonujących działalność na podstawie umów agencyjnych i umów na warunkach zlecenia, zawartych na podstawie odrębnych przepisów;
  • prowadzący działy specjalne produkcji rolnej, jeżeli osoby te zgłosiły zamiar prowadzenia księgi podatkowej,
  • osoby duchowne, które zrzekły się opłacania zryczałtowanego podatku dochodowego,
  • przedsiębiorstwa w spadku • spółki cywilne osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku.

Jak wygląda Podatkowa Książka Przychodów i Rozchodów?

Teraz przyjrzyjmy się, jak faktycznie wygląda Podatkowa Książka Przychodów 

i Rozchodów. A zrobimy to, na podstawie Rozporządzenia. W załączniku do tego Rozporządzenia jest wzór. 

Powiedzieliśmy, że Podatkową Książkę Przychodów i Rozchodów stosują te jednostki, które rozliczają podatek dochodowy na zasadach ogólnych. Oznacza to, że podatkowa książka, będzie musiała umożliwiać kalkulację osiągniętego dochodu, na podstawie którego zaliczka na podatek dochodowy jest kalkulowany. 

Tak samo będzie to dotyczyć sytuacji, gdy podatnicy wybrali podatek liniowy do rozliczenia. Tam również zaliczka na podatek dochodowy kalkulowana jest na podstawie dochodu. 

Wzór KPiR

Wzór KPiR jest dość obszerny. W związku z tym uprościłam ją. 

Jeżeli przyjrzysz się pierwszej części, patrząc od lewej strony tej PKPiR zobaczysz, że mamy pozycje podstawowe, dotyczące danego zdarzenia gospodarczego, które mamy zaewidencjonować w PKPiR, jak – „Liczba porządkowa”. I ta liczba porządkowa, może być narastająca albo od początku roku, albo dla każdego miesiąca. Czyli w każdym nowym miesiącu, numeracja zaczyna się znów od pozycji nr 1. 

W drugiej kolumnie umieścisz – „Datę zdarzenia gospodarczego”. Będzie ona uzależniona od tego, jaki jest moment rozpoznania danego przychodu, czy danego kosztu w książce podatkowej. 

Kolumna „Nr dowodu księgowego”, np. numer faktury. 

Potem kolumna 4 i 5, to – „Dane kontrahenta”

W pierwszej wpiszesz tylko nazwę firmy, czy imię i nazwisko, a w drugiej pozostałe dane, w tym numer identyfikacji podatkowej.

W 6 kolumnie podajemy z reguły krótki opis zdarzenia gospodarczego, np.zakup materiałów biurowych czy wypłata wynagrodzenia.

Natomiast kolejna część w tej PKPiR, dotyczy już przychodu. I mamy tu tak naprawdę trzy kolumny. Od 7 do 9.  Kolumna 9 to kolumna sumująca kolumny 7 i 8. 
W kolumnie 7 mamy – „Wartość sprzedanych towarów i usług” zaewidencjonujesz sprzedaż towarów, sprzedaż usług, czy sprzedaż materiałów. Bo tak też może się zdarzyć.

Pozostałe przychody to np.: 

  • dodatnie różnice kursowe,
  • kary umowne, 
  • przychody związane ze zbyciem środka trwałego w firmie.

Podsumowując, gdybyś zaewidencjonował przychód dotyczący sprzedanych np. towarów, to wypełniasz te pozycje, kolumny od 1 do 6 z informacjami dotyczącymi tego, w jakiej formie został osiągnięty ten przychód. Czym został udokumentowany, Kto był kontrahentem.

A w kolumnie 7 wpiszesz wartość tego przychodu. 

Poniżej masz jeszcze takie pozycje jak:

  • „Suma strony”, 
  • „Przeniesienie  z poprzedniej strony”,
  • i „Razem od początku roku”.

„Suma strony”, to jest podsumowanie wszystkich transakcji, które znajdują się na danej stronie PKPiR. Jeżeli dana działalność nie jest duża, to ta suma strony jest równocześnie sumą, w tym przypadku byłyby to przychody dla danego miesiąca. 

„Przeniesienie z poprzedniej strony” oznaczałoby przychód osiągnięty w poprzednim miesiącu, bądź w poprzednich miesiącach. 

“Suma od początku roku narastająco” — jaka jest wartość przychodu. To oczywiście mówię dla tych kolumna przychodowych, które tutaj widzimy. 

Po kolumnach dotyczących przychodu, mamy kolumny związane z kosztami. I tu będziemy mieli takie koszty jak:

  • „Zakup towarów handlowych i materiałów wg cen zakupu”,
  • „Koszty uboczne zakupu”, czyli np.koszty transportu,
  • „wynagrodzenia w gotówce i naturze” wypłacone pracownikom oraz 
  • „pozostałe wydatki”, do których możemy zaliczyć: ujemne różnice kursowe, opłaty za biuro i wszelkie inne wydatki, które nie są zaliczone do tych trzech poprzednich kolumn. 

Kolumna 14 „Razem wydatki” jest sumą kolumn 12 i 13. Czyli nie sumuje ze sobą zakupu towarów handlowych i kosztów ubocznych zakupu. Te kolumny 10 

i 11, traktowane są osobno, i nie są sumowane do całkowitych wydatków. I to trzeba mieć na uwadze.

Kolumna 15 przeznaczona jest na dodatkowe pozycje, np. w ramach np. spisu z natury.

Pozostałe kolumny to “Koszty działalności badawczo — rozwojowej” i „Uwagi”.

Ewidencję kosztów, gdybyś miał np.i zaewidencjonować fakturę za zakup towarów, to wypełnialibyś najpierw kolumny od 1 do 6 informacjami dotyczącymi tego kosztu, czyli na podstawie jakiego dowodu księgowego mamy zamiar ująć ten koszt w podatkowej książce, jaka była data zdarzenia, dane kontrahenta i opis zdarzenia gospodarczego, a następnie kolumnę 10, gdzie podasz wartość tych zakupionych towarów handlowych.

Tak samo jak podsumowujesz przychody odnośnie „Sumy strony”, „Przeniesienia z poprzedniej strony” i „Razem”, tak i tutaj będziesz sumować te wydatki.

Oprócz tego wzoru PKPiR, w załączniku nr 2 do Rozporządzenia, znajdziesz tzw. Uproszczoną PKPiR, której nie będę tu omawiać. Dlatego, że ona dotyczy bardzo specyficznej sytuacji rolników.

Dołącz do expres kursu KPiR, który odbędzie się
w dniach 11 – 13 października 2021.

Napisz komentarz: