Home / Rachunkowość ludzkim okiem

Rachunkowość ludzkim okiem

Feature Image

Działalność nierejestrowana

, 17 października 2019

Wizja bycia właścicielem firmy pojawia się w Twojej głowie coraz częściej? Masz pomysł na biznes, ale obawiasz się biurokracji związanej z rejestracją spółki? A może chciałabyś dowiedzieć się, jak rozliczać działalność nierejestrowaną? Chwileczkę! Czy jest co rozliczać, skoro ta działalność nie jest zarejestrowana? Sprawdźmy, o co tu chodzi!


Działalność nierejestrowana jest częścią Konstytucji biznesu, zawartej w ustawie Prawo przedsiębiorców w art. 5. Pozwala ona na prowadzenie działalności “na próbę”, czyli bez wpisu do Centralnej Ewidencji i Działalności Gospodarczej oraz bez rejestracji do ZUS, ale zobowiązując się do przestrzegania pozostałych obowiązków przedsiębiorcy.

Kto może prowadzić działalność nierejestrowaną?

Podstawowe ograniczenia związane są z: 

1. przychodem należnym 

2. czasem

3. formą i przedmiotem prowadzenia działalności

Uważaj na przychód należny

Przedsiębiorca, który prowadzi działalności nierejestrowaną musi zwracać uwagę na wysokość osiąganego co miesiąc przychodu należnego. Jest on niekonieczne zapłacony, ale z tytułu wykonanej usługi czy dostawy, jest należny.

Taki przychód nie może przekroczyć 50% minimalnego wynagrodzenia za pracę. To oznacza, że jeśli np. w 2019 roku minimalne wynagrodzenie wynosi 2250 zł miesięcznie, miesięczny przychód z działalności nierejestrowej nie może przekroczyć 1125 zł w żadnym z miesięcy prowadzenia tej działalności. Po jego przekroczeniu, przedsiębiorca ma obowiązek zarejestrować działalność w CEiDG w ciągu 7 dni oraz zgłosić się z do ubezpieczeń społecznych na warunkach określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych. Składki ZUS możesz tu jeszcze ograniczyć tzw. ulgą na strat lub jeśli posiadasz inne tytuły do ubezpieczeń.

Jak długo prowadzisz działalność?

Działalność nierejestrowaną można prowadzić, jeśli w okresie ostatnich 60 miesięcy nie prowadziłeś innej działalności gospodarczej. Przy wejściu w życie przepisów 30 kwietnia 2018 roku, wprowadzono też okres karencji dla osób, które prowadziły wcześniej działalność, ale została ona zawieszona/zamknięcia na  co najmniej rok przed wejściem w życie ustawy dotyczącej działalności nierejestrowanej, czyli Konstytucji Biznesu.

W jakiej formie prowadzisz działalność?

Jeśli zamierzasz prowadzić swoją działalność w formie spółki cywilnej, niestety nie możesz skorzystać z działalności nierejestrowanej. Takie samo ograniczenie dotyczy przedmiotu działalności. Pamiętaj również, że charakter działalności wymagający koncesji, licencji lub zezwolenia wyklucza z formy nierejestrowanej

To wszystko oznacza, że działalność nierejestrowana może być zastosowana tylko dla jednoosobowych działalności gospodarczych, niewymagających licencji, koncesji itd.

Działalność nierejestrowa a etat

Miesięczna maksymalna kwota przychodu, jaki możesz osiągnąć jest niewielka, dlatego często taka działalność prowadzona jest na równi z pracą etatową. Można dzięki temu sprawdzić, ilu zdobywamy klientów lub czy pomysł na biznes jest trafiony. Łączenie z zatrudnieniem na etacie ma dodatkowe korzyści. Jesteś ubezpieczony, ponieważ to pracodawca odprowadza za Ciebie składki na świadczenia zdrowotne. 

A co jeśli to Twoje jedyne potencjalne źródło dochodu?

Prowadząc działalność nierejestrowaną generalnie nie masz obowiązku płacenia składek ZUS . Wyjątkiem są sytuacje, gdy podpisujesz umowę zlecenie z kontrahentem lub umowę o świadczenie usług, a nie posiadasz innego tytułu do ubezpieczeń. W takim wypadku to kontrahent będzie musiał od tej danej umowy zapłacić za Ciebie ZUS. Dlatego uważaj na jakiej zasadzie współpracujesz z klientami.

Dodatkowe zalety działalności nierejestrowanej

Prowadząc działalność nierejestrowaną nie obliczasz i nie płacisz zaliczek na podatek dochodowy w ciągu roku. Dokumentację księgową prowadzisz w sposób uproszczony. Generalnie przedsiębiorca prowadzący działalność w tej formie musi prowadzić ewidencję sprzedaży oraz przechowywać dokumenty zakupowe.

A jednak jest haczyk – pamiętaj o podatkach!

Nawet uproszczona forma ma swoje wymagania. Pomimo, że w działalności nierejestrowanej nie masz obowiązku płacenia zaliczek na podatek dochodowy, wciąż jesteś podatnikiem i składasz roczne zeznanie. Fiskus czeka:)

Przychody i koszty za dany rok wykazujesz zatem w PIT-36, w rubryce “Działalność nierejestrowana, określona w art. 20 ust. 1ba ustawy”. Tam również obliczasz dochód z działalności, czyli różnicę pomiędzy przychodami i kosztami. Podatek dochodowy rozliczany jest zgodnie ze skalą podatkową, czyli 17% lub 32%. Proste? Sprawa komplikuje się nieco, jeśli wchodzimy na temat VATu.

A co z VAT-em przy działalności nierejestrowanej?

Odpowiedzią, którą usłyszysz najczęściej od księgowego jest “To zależy”:) Nawet nie będąc zarejestrowaną działalnością, przedsiębiorca musi wziąć pod uwagę przepisy ustawy o VAT.

Większość rozpoczynających działalność będzie mogła skorzystać ze zwolnienia podmiotowego z VAT tj. ze względu na wysokość obrotów. Zanim jednak założysz, że z takiego zwolnienia skorzystasz, sprawdź, czy nie jesteś na liście działalności wykluczonych z możliwości korzystania z tego zwolnienia (np. usługi doradcze itd.).

Jeżeli nie masz prawa korzystać ze zwolnienia to rozpoczynając działalność nierejestrową musisz zarejestrować się do VAT. Zrobisz to na formularzu VAT-R od pierwszego dnia prowadzenia tej działalności. Stajesz się wtedy czynnym podatnikiem VAT.

Wystawianie faktur przy działalności nierejestrowanej

Niezależnie od statusu podatnika prowadząc działalność nierejestrowaną, masz obowiązek dokumentować sprzedaż.

Sprzedaż na rzecz firm dokumentujesz fakturą ze stawką lub bez stawki VAT w zależności czy jesteś czynnym podatnikiem VAT czy zwolnionym. 

Kasa fiskalna, a działalność nierejestrowana

Jeśli sprzedaż dokonywana jest na rzecz osób prywatnych lub rolników ryczałtowych – wtedy należy sprawdzić, czy wymagana jest kasa fiskalna rejestrująca sprzedaż. W większości przypadków obowiązuje zwolnienie ze względu na obrót – tj. do 20 000 zł., ale są typy działalności, które ze zwolnienia nie mogą skorzystać. 

Jeśli nie spełniasz powyższych wymogów, nie masz obowiązku posiadania kasy fiskalnej i wystawiania paragonów do sprzedaży i możesz prowadzić ewidencję sprzedaży bezrachunkowej.

Deklaracje i JPK

Będąc czynnym podatnikiem i prowadząc działalność nierejestrową, oprócz wystawiania faktur z VATem, powstaje obowiązek składania deklaracji oraz wysyłki JPK_VAT. 

W przypadku podatnika VAT zwolnionego – pojawia się konieczność prowadzenia uproszczonej ewidencji VAT, która może równocześnie zostać wykorzystana do wypełnienia Pit–36 odnośnie przychodów należnych.

Działalność nierejestrowa wydaje się być najprostszą i najtańszą formą prowadzenia działalności. Ale pamiętaj! Co tanie to drogie – jeśli nie jesteś pewien, jak powinieneś rozliczać swoją działalność nierejestrową lepiej zasięgnij fachowej opinii. Księgowy czy doradca podatkowy pomogą Ci doprecyzować, jakie obowiązki będą wiązały się z prowadzeniem działalności w Twoim wypadku.

Napisz komentarz: