Home / Rachunkowość ludzkim okiem

Rachunkowość ludzkim okiem

Feature Image

Biała Lista Podatników VAT od września 2019

, 11 września 2019

Po wielu zmianach w dniu 1 września weszła w życie aktualizacja przepisów związanych z podatkiem VAT dotycząca białej listy podatników  i temu tematowi postaramy się tutaj bliżej przyjrzeć.

Ten artykuł powstał na podstawie transmisji na żywo, którą przeprowadziłam 4 września 2019 roku na Fanpage’u MENTORIS Profesjonalne Kursy Rachunkowości

Co to jest biała lista podatników VAT?

Zanim przejdę do głównego wątku, wyjaśnię, czym jest biała lista podatników.

Na stronie internetowej Ministerstwa Finansów znajdziemy informację, że jest to rejestr Szefa Krajowej Administracji Skarbowej (w skrócie KAS), który wykazuje przedsiębiorców:

* niezarejestrowanych lub wykreślonych z rejestru jako podatników VAT przez Naczelnika Urzędu Skarbowego,

* zarejestrowanych jako podatnicy VAT, wobec których nastąpiła ponowna rejestracja jako podatników VAT.

Biała lista podatników umożliwi Ci zweryfikowanie przedsiębiorców na wybrany dzień, do 5 lat wstecz od roku, w którym dokonasz sprawdzenia.

Co zawiera biała lista podatników?

Rejestr zawiera następujące informacje:

Firma (nazwa) lub imię i nazwisko

Numer, za pomocą którego podmiot został zidentyfikowany na potrzeby podatku, jeżeli taki numer został przyznany (NIP)

Numer PESEL, o ile podmiot posiada

Status podatnika (wg stanu na dzień sprawdzenia)

Numer identyfikacyjny REGON, o ile został nadany

Numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, o ile został nadany

Adres siedziby – w przypadku podmiotu niebędącego osobą fizyczną

Adres stałego miejsca prowadzenia działalności albo adres miejsca zamieszkania, w przypadku braku adresu stałego miejsca prowadzenia działalności – w odniesieniu do osoby fizycznej

Imiona i nazwiska prokurentów oraz ich numery identyfikacji podatkowej lub numery PESEL

Imiona i nazwiska osób wchodzących w skład organu uprawnionego do reprezentowania podmiotu oraz ich numery identyfikacji podatkowej lub numery PESEL

Imię i nazwisko lub firma (nazwa) wspólnika oraz jego numer identyfikacji podatkowej lub numer PESEL

Numery rachunków rozliczeniowych lub imiennych rachunków w SKOK

Data rejestracji jako podatnika VAT

Data odmowy rejestracji jako podatnika VAT – podstawa prawna odmowy rejestracji

Data wykreślenia rejestracji jako podatnika VAT – podstawa prawna wykreślenia

Data przywrócenia rejestracji jako podatnika VAT – podstawa prawna przywrócenia

Identyfikator wyszukiwania

Po zweryfikowaniu podmiotu możesz wydrukować te informacje, jako potwierdzenie sprawdzenia swojego kontrahenta.

Gdzie znajduje się biała lista podatników?

Biała lista podatników została zamieszczona na Stronie Ministerstwa Finansów. Znajdziesz ją tutaj.

Czy dobrze rozumiesz konsekwencje wprowadzenia białej listy podatników?

Sprawdźmy to!

Zapraszam Cię do przeanalizowania krótkiej „Zagwozdki Księgowego”. 

Możesz także zobaczyć zapis z transmisji na żywo:

Przeczytaj treść poniższego zadania i zastanów się nad odpowiedzią:

Firma „Media” spółka z o.o. zajmuje się sprzedażą sprzętu elektronicznego (PKWiU 26) przez internet (posiada sklep internetowy, przez który klient może zamówić towar i za niego zapłacić).
Firma Media w dniu 30 września 2019 roku zapłaciła 23 000 zł kontrahentowi – hurtowni za dostarczony we wrześniu towar przelewem na rachunek bankowy podany na fakturze dokumentującej zakup (faktura z 23% stawką VAT).
Okazało się, że jest to rachunek bankowy inny niż podany na tzw. białej liście dla tego kontrahenta.


Na jakie konsekwencje podatkowe w związku z tym faktem, firma „Media spółka z o.o” się naraża?

Skup się na pytaniu o konsekwencje dokonania zapłaty na inny rachunek niż widniejący na białej liście podatników. 

Zanim przejdziesz dalej, musisz ustalić, czy firma „Media” jest podatnikiem czynnym czy zwolnionym z VAT oraz jaki status ma jej kontrahent. 

Status kontrahenta możesz dostrzec już po danych w zadaniu. Spójrz, jakie informacje zawiera wystawiona przez niego faktura. Zacytuje: „faktura z 23% stawką VAT”.

Od strony spółki „Media” w treści zadania została przedstawiona podchwytliwa sytuacja. Ponieważ wprost nie mówię o tym, czy jest to czynny, czy zwolniony podatnik VAT. To będzie miało wpływ na to, czy i jakie konsekwencje poniesie ona w związku z tym, że opłaciła fakturę na niewłaściwy rachunek bankowy. 

Gdyby nie to, że od 1 września obowiązuje zmiana przepisów, nie bylibyśmy w stanie tego określić bez dodatkowych informacji.

W ustawie o podatku od towarów i usług znajdziesz informację, o pewnych wykluczeniach. 

Wykluczenia zwolnienie ogólne od 1 września 2019 roku po nowelizacji ustawy o VAT z dnia 4 lipca 2019 roku.

„Media” sprzedaje komputery tylko i wyłącznie poprzez sklep internetowy, więc musi być czynnym podatnikiem VAT według nowych zmian w ustawie. 

Konsekwencje w związku z opłaceniem faktury na rachunek bankowy, który nie widniał na białej liście podatników, ma znaczenie tylko i wyłącznie w przypadku transakcji, które opiewają na kwotę powyżej 15.000 zł.

W tym wypadku spółka „Media” zapłaciła 23.000 zł, czyli transakcja przekroczyła 15.000 zł. Oznacza to, że nowe przepisy, dotyczące białej listy podatników mają tutaj znaczenie. 

W przykładzie zatem widzisz, że podmiot kupujący, poniesie konsekwencje w obszarach:

1. podatku VAT, 

2. podatku dochodowego.

Konsekwencje wprowadzenia tzw. białej listy podatników w kontekście rachunków bankowych - blog MENORIS

Pamiętaj o dochowaniu zasady należytej staranności! 

Powinieneś weryfikować swoich kontrahentów, czyli tych, od których kupujesz. Sprawdź m.in. rachunek bankowy, ale także wszystkie informacje, które są zamieszczone na białej liście podatników. 

Jeżeli zostaniesz posądzony o nie zachowanie należytej staranności, tracisz prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego! Brak weryfikacji rachunku bankowego może się do tego przyczynić.

Sam fakt, że „Media” zapłaciła na niewłaściwy rachunek bankowy, jeszcze nie powoduje jej oskarżenia o niedochowanie należytej staranności. 

Polecam zapoznać się z dokumentem przygotowanym przez Ministerstwo, czyli tak zwaną „Metodyką w zakresie oceny dochowania należytej staranności przez nabywców towarów w transakcjach krajowych”. Znajdziesz w niej listę otwartą przesłanek i jeśli któraś z nich będzie spójna z tym, że zapłata nastąpiła na konto bankowe spoza białej listy podatników, może sugerować, że być może tutaj doszło do jakiegoś oszustwa i podmiot może zostać posądzony o nie.

To właśnie nie zachowanie należytej staranności wiąże się z tym, że istnieje możliwość odebrania Ci prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego z takiej faktury.

Dzięki białej liście podatników możesz prześledzić całą historię podatnika. Masz dostęp do wielu informacji na jego temat i możesz łatwo uniknąć negatywnych konsekwencji z transakcji z kontrahentami.

W praktyce okazało się, że po 1 września nie wszystkie informacje, które znajdują się na białej liście podatników, są wiarygodne. Ministerstwo deklaruje, że nie wyciągnie żadnych negatywnych konsekwencji do końca 2019 roku. Mimo to należyta staranność nadal funkcjonuje, a urzędy skarbowe weryfikują czy ją zachowujesz.

Solidarna odpowiedzialność

W kontekście naszego przykładu solidarna odpowiedzialność także tutaj ma miejsce. Wskazanie w odpowiedzi do naszego przykładu solidarnej odpowiedzialności pojawiała się bardzo często. Jednak przepisy ją regulujące wchodzą w życie dopiero od 1 stycznia 2020 r.

Brak możliwości zaliczenia wydatków do Kosztów Uzyskania Przychodu

Na gruncie podatku dochodowego kwestie zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu, wydatków, które zostały zapłacone (o wartości powyżej 15.000 zł), na inny niż wymieniony w białej liście rachunek bankowy kontrahenta, oznacza, że nie masz prawa zaliczenia ich do kosztów uzyskania przychodów. 

To jest dodatkowy zapis do istniejącego wcześniej zapisu, który mówił, że jeżeli wydatek został zapłacony w gotówce, a jego wartość przekracza 15.000 zł, to również nie mogłeś zaliczyć go do kosztów uzyskania przychodu.

Ten dodatkowy zapis wchodzi w życie od stycznia 2020 r.

Jeżeli wrócisz do naszego przykładu, widzisz, że zapłata miała miejsce 30 września 2019 roku. Dlatego na pewno solidarna odpowiedzialność nie będzie miała miejsca, jak również nie będzie problemu z zaliczeniem takiego wydatku do kosztu uzyskania przychodu.

Gdyby sytuacja miała miejsce w 2020 roku to wtedy, żeby uchronić się przed tymi dwoma negatywnymi konsekwencjami, „Media” musiałaby w ciągu trzech dni od dnia dokonania zapłaty zgłosić do urzędu skarbowego właściwego dla wystawcy faktury fakt użycia niewłaściwego rachunku bankowego do uregulowania należności. Jeżeli spółka to zrobi, nie poniesie negatywnych konsekwencji. 

Jednak aktualnie bardzo trudno jest to sprawdzić i nadal Ministerstwo Finansów dopracowuje, jak z tego wybrnąć.

Innym sposobem by uniknąć solidarnej odpowiedzialności jest zastosowanie mechanizmu podzielonej płatności.

Podsumowując zagwozdkę z przykładu, wiesz już, że firma „Media” potencjalnie może utracić prawo do odliczenia podatku VAT z faktur dokumentujących zakup od tego kontrahenta jeśli zostanie posądzona o nienależytą staranność (mała szansa na to ale nie jest to niemożliwe). 

Q&A, czyli pytania i odpowiedzi, które pojawiły się podczas transmisji na żywo:

Co z factoringiem?

W przypadku faktoringu mamy do czynienia z dodatkowym przychodem po stronie podatków dochodowego i solidarna odpowiedzialność także ujmuje faktoring.

Co z rachunkami wirtualnymi? Nie ma ich na białej liście?

Biała lista podatników jest cały czas w fazie testów. Ministerstwo informuje, że kwestię rachunków wirtualnych ureguluje do końca 2019 roku. Oznacza to, że w jakiś sposób banki będą informować o numerze rachunku. Jest to ważne, żebyśmy mogli dochować należytej staranności i oraz przepisów odnośnie konsekwencji dotyczących kosztów uzyskania przychodu czy solidarnej odpowiedzialności.

Czy stowarzyszenie, które nie jest czynnym podatnikiem VAT, powinno być widoczne na białej liście podatników?

To kolejny problem, który Ministerstwo musi rozwiązać. Jeżeli podatnik jest zwolniony z VAT czy nie podlega pod VAT, to on na białej liście podatników nie będzie funkcjonował. Chyba że prowadzi transakcje wewnątrz unijne, czyli złożył formularz VAT-R. Zaznaczył w nim, że będzie dokonywał wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów czy nabycia towarów, importu usług. W takiej sytuacji znajduje się on na tej liście i wtedy może widnieć tam także jego rachunek bankowy. Jednak może pojawić się problem z rachunkami bankowymi prywatnymi.

Czy biała lista podatników to tylko firmowe rachunki bankowe? Czy musimy zmienić prywatny rachunek na firmowy?

Nie musimy. Jeżeli jesteśmy podatnikiem zwolnionym i nie rejestrowaliśmy się do VAT-R, to najprawdopodobniej na białej liście się nie znajdziemy. Chyba że pojawi się jakieś przekłamanie systemu lub kolejna zmiana w przepisach. Jeśli znajdziemy się na białej liście w takiej sytuacji to w polu „rachunek bankowy”, nie będzie widniało nic. Są tam zamieszczone tylko firmowe rachunki bankowe.Będą nas jedynie zgłaszać do Urzędu skarbowego nasi kontrahenci. Informują oni Urząd, że nam płacą, a nie jest to rachunek podany na białej liście. Oznacza to, że będą nam płacić na inny rachunek bankowy. Najprawdopodobniej będzie to punkt odstraszający kontrahentów, więc prędzej czy później możemy wróżyć, że zaczniemy zmieniać nasze konta bankowe na rachunki firmowe.

Ja zachować się w przypadku płatności powyżej 15.000 zł dla kontrahenta zagranicznego?

Podmioty zagraniczne, niemające w Polsce oddziału, niezarejestrowane do podatku VAT nie podlegają pod te przepisy, czyli spokojnie możemy płacić na inny rachunek bankowy. Natomiast wiadomo, że są głosy, aby zmusić takie instytucje do tego, żeby miały rachunek bankowy w Polsce. Czy do tego dojdzie? Dziś tego nie wiemy.

Czy stowarzyszenie, które nie składało VAT-R powinno złożyć wniosek o umieszczenie w białej liście podatników?

Nie jest obowiązkowe składanie VAT-R, jeżeli nie jesteśmy podatnikiem VAT i nie zamierzamy nim być, więc nie ma takiej konieczności.

Jeśli klient ma konto firmowe, czy ten rachunek z automatu będzie na białej liście podatników?

Tak powinien być. Jeżeli zgłosił go do Urzędu skarbowego, czyli widnieje w Centralnej Ewidencji, jako jednoosobowa działalność gospodarcza, czy w KRS. W takiej sytuacji będzie się znajdował również na białej liście podatników.

Czy kwota 15.000 zł dotyczy jednej faktury?

Nie należy mylić faktury z transakcją. Możemy mieć jedną umowę, a kilka faktur cząstkowych. Wtedy suma wszystkich faktur będzie liczona, jako transakcja i brana pod uwagę do limitu 15.000 zł, czyli nie pojedyncza faktura.


Jeśli zaciekawił Cię temat białej listy podatników, zajrzyj do Kursu „Podatek VAT w obrocie krajowym”. Znajdziesz w nim temat dotyczący właśnie tej listy podatników oraz zachowania należytej staranności.

Jeśli nie chcesz ominąć kolejnych spotkań ze mną na żywo, polub MENTORIS – PROFESJONALNE KURSY RACHUNKOWOŚCI na Facebooku oraz dołącz do GRUPY WSPARCIA DLA KSIĘGOWYCH. To w niej od pierwszych dni września padają pytania i toczą się dyskusję o białej liście podatników. 

Chcesz w pełni zrozumieć podatek VAT, ale nie czujesz się gotowy na pełen kurs? Możesz wypróbować mój mini kurs VAT zupełnie bezpłatnie!

SZCZEGÓŁY TUTAJ LUB WYPEŁNIJ PONIŻSZY FORMULARZ, ABY NATYCHMIAST ROZPOCZĄĆ PIERWSZĄ LEKCJĘ!

Napisz komentarz: